I. Charles

I. Charles Dönemi ve Tahta Çıkış Süreci

I. Charles, 19 Kasım 1600 tarihinde Dunfermline Sarayı'nda dünyaya gelmiştir. 27 Mart 1625 tarihinden 30 Ocak 1649 tarihinde idam edilmesine kadar İskoçya Krallığı ile İngiltere ve İrlanda Krallıkları kralı olarak hüküm sürmüştür. İskoçya Kralı VI. James'in ikinci oğlu olan Charles, babasının 1603 yılında veraset yoluyla İngiltere Krallığı tahtına geçmesiyle birlikte İngiltere'ye yerleşmiş ve hayatının sonuna kadar bu ülkede yaşamıştır. Başlangıçta krallık yapma hakkı bulunmayan Charles, İskoçya Krallık veliahtı ve Galler Prensi ile İngiltere Krallık veliahtı olan ağabeyi Henry Frederick'in 1612 yılında tifodan ani ölümü üzerine krallıkların veliahtı haline gelmiştir.

1623 yılında İspanya'ya sekiz ay süren zorlu bir seyahat gerçekleştiren Charles, Habsburg Hanedanı'ndan bir prensese evlilik teklif etme girişiminde bulunmuştur. Ancak bu evlilik teklifi İngiliz ve İskoç asiller ile halk tarafından benimsenmemiştir. İspanyollarla müzakereler sonuçsuz kalmış ve bu girişim başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bu olaydan iki yıl sonra, 1625 yılında Fransa Kralı XIII. Louis'nin küçük kız kardeşi Henrietta Maria ile evlenerek Fransa Bourbon Hanedanı'na damat olmuştur. Aynı yıl babası James'in ölmesi üzerine Charles, İskoçya, İngiltere ve İrlanda krallıkları tahtına çıkmıştır.

Mutlak Monarşi Anlayışı ve Dinsel Gerilimler

Savaş hazırlıkları ve devlet maliyesini güçlendirmek amacıyla yeni vergiler toplamak isteyen Charles, İngiltere geleneklerine göre bir Parlamento toplamak durumundaydı. Ancak Charles, krallığın kendisine tanrı tarafından verildiğine ve şahsi kararlarının ilahi iradeyi temsil ettiğine inanmaktaydı. Tebanın çoğunluğu ise bu inancı açık bir tiranlık göstergesi olan Mutlak Monarşi olarak kabul etmekte ve yeni vergilerin ancak parlamentonun izniyle toplanabileceğini savunmaktaydı. Dinî konularda da Protestan kiliselerinin Katolik Kilisesi ayinlerine en yakın olan Yüksek Kilise görüşüne bağlı kalan Charles, Püriten ve koyu Kalvinist kesimlerin tepkisini çekmiştir. Koyu Katolik prenses Henrietta Maria ile evlenmesi ve Avrupa'daki Otuz Yıl Savaşı'nda Protestan taraflara destek vermemesi, Katolik taraftarı olduğu yönündeki inançları güçlendirmiştir.

Kral Charles ile parlamento arasındaki anlaşmazlıklar derinleşince, Charles 1629 yılında İngiltere Parlamentosu'nu feshederek ülkeyi şahsi istibdatla yönetmeye başlamıştır. Özellikle İskoçya'da Presbiteryen kilise ayinleri yerine İngiltere Anglikan Kilisesi'nin uygulamalarını zorla kabul ettirme girişimi, her iki ülkede de büyük tepki çekmiş ve Piskoposlar Savaşı'nın çıkmasına neden olmuştur.

İngiltere İç Savaşları ve Yargılama Süreci

1642 yılında Birinci İngiltere İç Savaşı başlamıştır. Kraliyet orduları ile Parlamento Orduları arasında geçen çatışmalar sonucunda Charles'ın ordusu, 14 Haziran 1645 tarihinde Neasby Muharebesi'nde ve ardından Langfort Muharebesi'nde ağır yenilgiler almıştır. Newark şehrini kuşatan İskoç ordusuna sığınan Charles, İskoçlar tarafından savaş tazminatı karşılığında Ocak 1647'de Parlamentocu ordulara teslim edilmiştir. Tutukluluk süresince meşrutiyetçi monarşi tekliflerini reddeden Charles, Wight Adası'ndan kaçmayı denemiş ancak yeniden yakalanmıştır. İskoçlarla anlaşarak İkinci İngiltere İç Savaşı'nı başlatan Charles, Oliver Cromwell komutasındaki Yeni Model Ordu'nun Preston Muharebesi'ndeki zaferiyle tamamen zayıflamıştır.

6-7 Aralık 1648 tarihinde Albay Thomas Pride liderliğindeki ordu birlikleri Parlamento'yu basarak muhalif üyeleri uzaklaştırmış ve bu darbe Pride Darbesi olarak tarihe geçmiştir. Kalan üyelerden oluşan ve Rump Parlamentosu olarak adlandırılan meclis, Ocak 1649'da Kral Charles'ın vatana ihanet suçundan yargılanacağını ilan etmiştir. İlahi iradenin krala değil krallık kurumuna ait olduğu kabul edilerek kurulan Yüce Yargılama Komisyonu, Charles'ı suçlu bulmuş ve başının kesilerek idam edilmesine karar vermiştir.

30 Ocak 1649 günü Londra'da Whitehall Sarayı önünde başı kesilerek idam edilen Kral Charles'ın ardından İngiltere'de kalıtsal monarşi dönemi sona ermiş ve İngiltere Millet Topluluğu adı verilen cumhuriyet rejimi kurulmuştur.