I. Aleksey veya tam adıyla Aleksey Mihayloviç Romanov (Rusça: Алексе́й Миха́йлович, 19 Mart 1629 - 29 Ocak 1676), 1645-1676 arasında hüküm sürmüş Rus çarı. Saltanatında Polonya-Litvanya Birliği ve İsveç İmparatorluğu ile savaştı. Stenka Razin'in isyanını bastırdı. Öldüğünde Rusya sınırları yaklaşık 2.000.000.000 akre (8.100.000 km2) dönüme sahipti.

Hayatı ve hükümdarlığı

Aleksey, Romanov Hanedanının 1613-1645 arasında hüküm süren ilk çarı I. Mihail'in oğluydu. On altı yaşında tahta çıkmadan önce, eniştesi Boris İvanoviç Morozov'dan, ancak okuyup yazacak kadar, yüzeysel bir eğitim aldı. Hükümdarlığının ilk yıllarında devlet işlerini Morozov yönetiyordu. Ama mali bunalımın ve tuz vergisinin artırılması sonucu olarak 1648'de Moskova'da bir ayaklanma çıkınca, Aleksey, Morozov'u sürgüne göndermek zorunda kaldı.
Bundan sonra Prens N. I. Odoyevski, Patrik Nikon, Afanasi Lavrentyeviç Ordin-Naşçokin, Matveyev gibi danışmanlarının önerisi doğrultusunda 1649'da serfliği meşrulaştıran yasalar (Sobornoye Uloojeniye) çıkardı. 1654-67 arasında Polonya'yla, 1656-61 arasında İsveç'le savaştı. Ukrayna'nın Dinyeper Irmağının ve Kiev'in doğusunda kalan kesimini (1667) aldı. Ayrıca, Nikon'un Rus Ortodoks Kilisesi'nde önemli bir mezhep bölünmesine yol açan reformlarını destekledi. 1662'de kentlerde patlak veren ayaklanmayı ve 1667-71'de Stenka Razin önderliğindeki köylü ayaklanmasıyla doruğa ulaşan halk eylemlerini bastırdı. Sakin, iyi niyetli, nazik ve aşırı dindar bir insan olan Aleksey dış ticaretin gelişmesi, eğitimin ve Batı Avrupa kültürünün Rusya'da yaygınlaşması için çalıştı. Nikon'un, kilise dışı yöneticilerinden daha güçlü olduğu ikili bir iktidar sistemi kurmasını engelledi.

Rus-Pers savaşları

1651'de Safevi Devleti birlikleri Kuzey Kafkasya'daki Rus tahkimatlarına saldırdı. Başarılı Safevi saldırısı Rus kalesinin yıkılmasına ve garnizonunun sınır dışı edilmesine neden oldu. 1653'te I. Aleksey, ilk olarak Zaporojya Kazakları göndermeyi düşündü, fakat ihtilafın barışçı bir şekilde çözülmesi için Pers'e bir elçi göndermeye karar verdi. 1653 Ağustos'unda Prens Ivan Lobanov-Rostov ve kâhya Ivan Komynin Astrahan'dan İsfahan'a gitti. Şah II. Abbas, çatışmanın rızası olmadan başlatıldığını belirterek barışı kabul etti.