Hüseyin bin Talal ve Ürdün Tahtına Çıkışı
Hüseyin bin Talal, 14 Kasım 1935 tarihinde dünyaya gelmiş ve 1952 ile 1999 yılları arasında Ürdün kralı olarak hüküm sürmüştür. 1953 yılında ruh sağlığının bozulması üzerine tahttan indirilen babası Kral Talal'ın yerine tahta geçmiştir. Batılı ülkelerin mali yardımına dayanarak ülke ekonomisini güçlendirmeye çalışan Hüseyin, halkın desteğini kazanmayı başaramayınca parlamento üzerindeki otoritesini sürdürebilmek için orduyu denetim altına almış ve önemli komutanlık görevlerine kendine bağlı kişileri getirmiştir.
Siyasi Baskılar ve İç Politika Krizleri
İzlediği muhafazakâr politikayı ve Batılı devletlerle ittifak kurmasını eleştiren Mısır devlet başkanı Cemal Abdünnasır'ın karşı propagandası ve ülke içindeki muhalefetin giderek güçlenmesi, konumunun sarsılmasına yol açmıştır. Ülkedeki siyasal huzursuzlukların artması üzerine 1955 yılında Batılı devletlerin desteğiyle kurulan Bağdat Paktı'na katılmaktan vazgeçmek, ertesi yıl da Arap Lejyonu komutanı İngiliz general John Bagot Glubb'ın görevine son vermek zorunda kalmıştır. Artan baskılar karşısında Ekim 1956'da genel seçimlerin yapılmasına razı olmuş ve muhaliflerden Süleyman en-Nabulsi'yi bir koalisyon hükûmeti kurmakla görevlendirmiştir. Nabulsi, İngiltere ve Ürdün arasındaki bir antlaşmayı sona erdirip Mısır, Suriye ve Suudi Arabistan ile pakt imzalayınca, hükûmeti görevden alarak sıkıyönetim ilan etmiştir.
Arap-İsrail Savaşı ve FKÖ ile Mücadele
Ürdün, Haziran 1967'de başlayan Arap-İsrail Savaşı'nda İsrail karşısında kesin bir yenilgiye uğramış ve Batı Şeria İsrail tarafından işgal edilmiştir. Bu tarihten sonra Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ülke içindeki gücü artmaya ve Ürdün yönetimiyle FKÖ arasındaki ilişkiler gerginleşmeye başlamıştır. FKÖ gerillalarının Eylül 1970'te üç İngiliz uçağını kaçırmaları üzerine, Hüseyin ülkedeki FKÖ üslerine bir saldırı düzenlenmesi emrini vermiştir. 26 Eylül'de Kahire'de FKÖ lideri Yaser Arafat ile Kral Hüseyin arasında anlaşma sağlandıysa da, ertesi yıl çatışmalar yeniden başlamış ve FKÖ gerillaları sonunda kesin bir yenilgiye uğratılmıştır.
Denge Politikaları ve Son Yılları
Hüseyin sonraki yıllarda güçlüklerle dolu bir politika izlemiştir; İsrail'le askerî bir çatışmaya girmekten kaçınmış, FKÖ'yle ilişkilerini düzeltmiş, Suudi Arabistan'la ve öteki ılımlı Arap devletleriyle daha yakın bağ kurmaya ve onlardan mali yardım almaya çalışmıştır. Ayrıca ABD ve İngiltere'yle iyi ilişkiler sürdürmüştür. 1988'de, çekişme konusu olan Batı Şeria üzerindeki hak iddiasından ve orada yaşayan Filistinlileri Ürdün'ün temsil ettiği savından vazgeçmiştir. Körfez Savaşı sırasında Irak'a karşı oluşturulan ittifaka katılmamıştır.
Hastalığı, Veraset Değişikliği ve Vefatı
1992 yılında hastalanan Hüseyin, 7 Şubat 1999'da 63 yaşındayken vefat etmiştir. Ölümünden tam iki hafta önce, 24 Ocak 1999'da, tam 33 yıldır veliahtı olarak görevde bulunan kardeşi Prens Hasan'ı veliahtlıktan azletmiş ve yerine kendi oğlu Abdullah'ı veliaht prens olarak tayin etmiştir. Ölümünden sonra yerine oğlu II. Abdullah geçmiştir.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!