Franklin D. Roosevelt

Franklin D. Roosevelt: Başkanlık Dönemleri ve Siyasi Kariyeri

Franklin Delano Roosevelt, adının ve soyadının baş harfleri olan FDR ile de anılır; 1933'ten 1945'teki ölümüne kadar 32. Amerika Birleşik Devletleri başkanı olarak görev yapmış olan Amerikalı bir siyasetçidir. En uzun süre görev yapan ABD başkanı olma unvanını taşıyan FDR, iki dönemden fazla görev yapan tek başkandır. İlk iki dönemi Büyük Buhran ile mücadeleye odaklanırken, üçüncü ve dördüncü dönemlerinde odağını Amerika'nın İkinci Dünya Savaşı'na katılmasına çevirmiştir.

Tanınmış Delano ve Roosevelt ailelerinin bir üyesi olan Roosevelt, 1911'den 1913'e kadar New York Eyalet Senatosu'na seçilmiş ve ardından Birinci Dünya Savaşı sırasında Başkan Woodrow Wilson'ın Deniz Kuvvetleri Sekreter Yardımcısı olmuştur. 1920 ABD başkanlık seçimlerinde Demokrat Parti'den James M. Cox'un başkan yardımcısı adayı olmuş, ancak Cumhuriyetçi aday Warren G. Harding'e karşı seçimleri kaybetmiştir. 1921 yılında bacaklarını kalıcı olarak felç eden bir hastalığa yakalanmıştır. Kısmen eşi Eleanor Roosevelt'in teşvikiyle, 1929'dan 1933'e kadar New York valisi olarak kamu görevine geri dönmüş ve bu sırada Büyük Buhran'la mücadele programlarını desteklemiştir. Roosevelt, 1932 başkanlık seçimlerinde başkan Herbert Hoover'ı ezici bir zaferle mağlup etmiştir.

Yeni Düzen ve İç Politikadaki Reformlar

Başkan olarak geçirdiği ilk 100 gün boyunca Roosevelt, eşi benzeri görülmemiş federal yasalara öncülük etmiş ve Büyük Buhran'ın büyük bölümünde federal hükûmeti yönetmiştir. Büyük Buhran'ın ekonomiye olumsuz etkilerini düzeltmek için Yeni Düzen'i uygulamış, Yeni Düzen koalisyonunu kurmuş ve Amerikan siyasetini Beşinci Parti Sistemine göre yeniden düzenlemiştir. Ulusal Kurtarma İdaresi ve diğer programlarla ekonomik iyileşme sağlamaya çalışırken işsizlere ve çiftçilere yardım sağlamak için çok sayıda program oluşturmuştur. Ayrıca finans, iletişim ve işgücü ile ilgili önemli düzenleyici reformlar başlatmış ve İçki Yasağı'nın sona ermesine öncülük etmiştir. 1936'da ezici bir çoğunlukla yeniden seçilen lider, 1937'de Yüksek Mahkeme'yi genişletememiş ve aynı yıl muhafazakâr koalisyon kurulmuştur. Döneminde hayata geçirilen başlıca programlar arasında Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, Ulusal Çalışma İlişkileri Yasası, Federal Mevduat Sigorta Kurumu ve Sosyal Güvenlik bulunmaktadır. 1940 yılında yeniden seçilmek için aday olmuş ve Cumhuriyetçi aday Wendell Willkie'yi mağlup etmiştir.

İkinci Dünya Savaşı ve Küresel Liderlik

Japonya'nın 7 Aralık 1941'de Pearl Harbor'a saldırmasının ardından Roosevelt, Japonya'ya savaş ilan edilmesini sağlamıştır. Almanya ve İtalya'nın 11 Aralık 1941'de ABD'ye savaş ilan etmesinin ardından Kongre ek savaş ilanlarını onaylamıştır. Mihver güçlerine karşı Müttefiklere liderlik ederken diğer ulusal liderlerle yakın işbirliği içinde çalışmıştır. Savaş çabalarını desteklemek için Amerikan ekonomisinin seferber edilmesini denetlemiş ve önce Avrupa stratejisini uygulamıştır. Ayrıca ilk atom bombasının geliştirilmesini başlatmış ve diğer Müttefik liderlerle birlikte Birleşmiş Milletler ve diğer savaş sonrası kurumların temelini atmak için çalışarak Birleşmiş Milletler terimini ortaya atmıştır. Roosevelt 1944'te yeniden seçilmiş, ancak savaş yıllarında fiziksel sağlığının ciddi ve istikrarlı bir şekilde bozulmasının ardından 1945'te hayata veda etmiştir.

Çocukluk ve Aile Kökeni

30 Ocak 1882'de New York Hyde Park'ın Hudson Valley kasabasında, iş insanı James Roosevelt I ve ikinci eşi Sara Ann Delano'nun oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Ebeveynleri eski zengin New York ailelerinden gelmektedir. Babasoylu atası 17. yüzyılda New Amsterdam'a göç etmiş, Delano ailesinin atası Philip Delano ise 1621'de Yeni Dünya'ya seyahat etmiştir. Franklin'in babasının önceki evliliğinden James Rosy Roosevelt adında bir üvey erkek kardeşi bulunmaktadır. Babası Harvard Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuş ancak avukatlık yapmamayı seçmiştir. Babası bir zamanlar Franklin'i Beyaz Saray'da Başkan Grover Cleveland ile görüşmeye götürmüştür. Annesi Sara, Franklin'in ilk yıllarında oğlu üzerinde çok etkili olmuştur. Gençliğinde ata binmeyi, ateş etmeyi, kürek çekmeyi, polo, çim tenisi ve golf oynamayı öğrenmiş, 16 yaşındayken yelken açmayı öğrenmiştir.

Eğitimi ve Erken Kariyeri

Roosevelt ilk gezisini iki yaşında yapmış, yedi ila on beş yaşları arasında ebeveynleriyle Avrupa'ya giderek Almanca ve Fransızca öğrenmiştir. Almanya'da dokuz yaşında devlet okuluna gitmesi dışında 14 yaşına kadar evde eğitim almıştır. Daha sonra Groton School adlı yatılı okula gitmiştir. Okulun müdürü Endicott Peabody'nin öğrencilerini kamu hizmetine girmeye teşvik etmesi onun üzerinde kalıcı bir etki bırakmıştır. Groton'daki sınıf arkadaşlarının çoğu gibi Harvard Koleji'ne gitmiş, akademik olarak ortalama bir öğrenci olmasına rağmen okul gazetesi The Harvard Crimson'ın baş editörü olmuştur.

Babası 1900'de ölmüş, bu durum onun için büyük sıkıntı yaratmıştır. Ertesi yıl beşinci kuzeni Theodore Roosevelt Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olmuş ve onun reform yapma gayreti Franklin'in rol modeli olmuştur. Harvard'dan 1903'te mezun olan Roosevelt, Columbia Hukuk Fakültesi'ne 1904'te girmiş, New York baro sınavını geçtikten sonra 1907'de okulu bırakmış ve 1908'de bir hukuk firmasında işe girmiştir.