Napolili I. Carlo, Anjulu I. Carlo veya Charles d'Anjou (d. 21 Mart 1226 – ö. 7 Ocak 1285 Foggia), Fransa Kralı VIII. Louis ile Blanche Kastilli'nin en küçük oğlu idi ve sonra Fransa Kralı olacak IX. Louis'in ve Toulouse Kontu II. Alfonso'nun küçük kardeşi idi.
1246'dan itibaren Provans Kontu IV. Raymond Beranger'in kızı ve varisi olan Beatrice Provanslı ile evlenmesi dolayısıyla ile "Provans ve Forcalquier Kontu" unvanını taşımaktaydı. Ağabeyi olan IX. Louis 1247'de "Anjou ve Maine Kontu" yaptı. 1262 yılında verilen Papalık izni ile Hohenstaufen hanedanı altında bulunan Sicilya'yı 1266 yılında fethedip Sicilya kralı unvanını aldı ve bu unvanı 1282 Sicilya Vesperleri savaşından sonra adadan atılmasına kadar taşıdı.
Sicilya fethi ile birlikte 1266 yılında İtalya anakarasının güneyinde fetihle eline geçirdiği arazileri yönetmek için Napoli merkezli bir krallık idaresi kurdu. 1282 Sicilya Vesperleri savaşıyla Sicilya adasından atıldıktan sonra, Sicilya adası üzerinde hükümdarlık haklarından vazgeçmemesine ve yine Sicilya kralı olmakta iddia etmekte rağmen, bu tarihten sonra adanın kralı sayılmamaktadır. Napoli başkenti olarak idare ettiği araziler üzerindeki hükümdarlığı devam etmiştir. Bunun için kendi ahvadından gelen ve Napoli başkentli güney İtalya'daki arazilerde hüküm sürenler Napoli kralı olarak anılmaktadır.
Bizanslılardan Arnavutluk'u fethettikten sonra kendini "Arnavutluk kralı" olarak ilan etmiştir ve tarihçiler bu krallığın (1272–1285) döneminde sürdüğü kabul etmektedirler.
1277'de Maria Antakyalı yerine kendini, sadece Akka'da ufak bir arazide efektif olan Kudüs kralı ilan etmiş ve Avrupalı tarihçiler 1277–1285 döneminde onun Kudüs kralı olduğunu kabul etmişlerdir.
Ayrıca (1246–1285) döneminde "Provans ve Forcalquier Kontluğu"; ve (1246–1285) döneminde zamanki Fransız Krallarının veliahtlıkları sırasında aldıkları "Anjou ve Maine Kontluğu" unvanını uzun müddet taşımıştır. (1278–1285) döneminde "II. Giyom Villehardouin"'in miras veraseti ile Mora'da bulunan Achaea Prensliği; (1266–1285) döneminde "Tarento Kontluğu" unvanlarını taşıdığı da kabul edilmektedir.
İlk gençliği
Fransa kralı VIII. Louis ile Blanche Kastilyalı'nın en küçük oğludur. Babası 8 Kasım 1226'de ölümünden birkaç ay önce 21 Mart 1226'de doğmuştur. Babasının ölümü ile 12 yaşında Fransa kralı olan IX. Louis'in küçük kardeşidir. Büyük ağabeylerine kontluklar ve malikaneler verilmiş olmakla beraber kendinden büyük olan ağabeyi Filip Dagobert ile Carlo Anjulu'ya hiçbir unvan ve malikane verilmemişti. Fakat 1232'de ağabeyi Filip Dagobert 10 yaşında iken öldü ve diğer bir ağabeyi olup "Anjou ve Maine Kontu" unvanı taşıyan John Tristian'da öldü. Fransa Krallığı veliahtlarına verilen "Anjou ve Maine Kontu" unvanı, sırada bulunan Carlo Anjulu'ya geçti ve bu kontluğu alma töreni ancak 1247'de yapıldı.
Annesi olan Blanche en büyük kardeş olan veliaht olan Louis'i tercih etmekte idi ve babası IX. Louis hayatta iken kendinden sonra sırada olan Robert Artoislı ve Alfons Toulouselu'yu tercih etmekte idi. Bu aile ilişkileri Carlo Anjoulu'nun sadece kendi özverisine dayanma ve başka önemli soyluları şüphe ile karşılamasına başlıca amil olduğu bildirilmektedir.
Provence ve Forcalquier Kontluğu
Provence Kontu olan IV. Ramon Berenguer 19 Ağustos 1245'te öldüğü zaman hiç oğlu olmadığı için Provence arazilerini yaşayan dört kızından en küçük kızı olan Beatrice Provanslı'ya bırakmıştı. Bu verasete başlıca neden Ramon yasamakta iken üç büyük kızı için çok iyi, hepsi bir ülke kralı olan kocalar bulmuş ve onlara büyük meblağlarda drahoma ve çeyiz sağlamış olmasıydı. Dul kalan eşi ve Beatrice'ın annesi olan Beatrice Savoylu'ya hayatı boyunca taşımak üzere "Provence Kontu" unvanını veraset etmişti.
Beatrice Provanslı'ya genellikle politik nedenlerle birçok yüksek soylu talip çıktı. Ama Fransa kralı olan IX. Loius 28 Mayıs 1234 Beatrice'ın en büyük ablası olan Marguerite Provanslı ile evlenmişti ve küçük kardeşi Carlo Anjulu'nun, karısının küçük kardeşi ile evlenmesi gayet uygun görülmekte idi. Aralık 1245'te Cluny'de yapılan ve Papa IV. Innocentius, Fransa kralı IX. Louis, Fransa anakraliçe Blanche Kastilli ve Carlo Anjulu arasında yapılan bir toplantı ve anlaşma sonucunda Papa'ya Kutsal Roma İmparatoru II. Friedrich tarafından yapılacak bir saldırıya karşı Fransa kralı'nın askeri desteği vermesi karşılığında Carlo Anjulu ile Beatrice Provanslı'nın evlenmesi kabul edildi. Carlo Anjulu ile Beatrice Provanslı'nın evlenme töreni 31 Ocak 1246'da Aix-en-Provence'da yapıldı. Bu evlilikle Carlo Anjulu yeni karısının miras yoluyla şahsen taşıdığı Provans ve Forcalquier unvanını taşımaya başlayarak "Provence ve Forcalquier Kontu" oldu.
Carlo Anjulu Provence Kontu olunca Paris'ten kendine bağlı hesap ve muhasebe uzmanları ve hukuk danışmaları getirerek Provence Kontluğu'nun gayet sıkı olarak merkezsel olarak idare edilmesini sağlamaya hedeflendi. Provans hukuki bakımdan Burgundi Krallığı'nın ve bu nedenle Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun bir parçası idi. Merkezî Fransa idaresinden hukuken ve teknik bakımdan ayrı idi. Marsilya, Arles ve Avignon teknik olarak bağımsız bir şehir olup Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'na doğrudan doğruya bağlı idiler. Daha önceki Provence Kontları kentsel yerel idareleri ve yerel soyluların malikane arazilerini gayet hafif kontrolle yönetmişlerdi. Ne yerel idareler ne de soylu asiller Carlo Anjulu'nun zorla uygulatmaya çalıştığı sıkı merkezî yönetimden memnun oldular. Carlo Anjulu bu uygulaması ile kendini gayet sevilmez kişi yapmıştı. Örneğin, Carlo Anjulu'nun Marsilya şehrine gönderdiği kendine bağlı memurlar Marsilya şehri idarecileri tarafından şehir sınırları dışına atıldı. Buna rağmen Carlo Anjulu şehirler ve malikane arazileri üzerinde gayet zayıf merkezi idareye alışmış Provans soylularını onlardan geleneksel vergi borçlarını ve toprak malikane üzerinde ödemeleri gereken baçları gayet sert hiç taviz vermeden toplamaya ve bu ödemeleri yapmayan soyluların ellerinden şatolarını almaya koyuldu. 1252 ve 1278'de kontluğun hukuki haklarını ortaya çıkartmak için toprak ve servet sayımları (enquêtes) yaptırdı. Kontluk içinde bulunan önemli ve nispeten serbest olan şehirlere (yani Nice, Grasse, Marsilya, Arles, Avignon) verilmiş olan geleneksel hakları uygulamaktan kaldırdı; kont olarak kendine verilmiş olan hukuki hakları ve kendine verilmesi gereken vergi ve rüsumları çok sıkı takip edip toplatmaya başlattı.
Yeni akrabaları ile de Carlo Anjulu çelişmeler ve çatışmalara girişti. Karısının annesi olan Beatrice Savoylu kocasının mirası ile Forcalquier Kontluğu'nun ve hayat boyunca hak olarak tüm Provence Kontluğu'nun kendine ait olduğunu iddia etmekte idi. Carlo Anjulu kayınvalidesi Beatrice Savoylu'dan Provence Kontluğu yönetim haklarını kendi üzerine aldı. Kayınvalidesi de bunun protesto ederek Forcalquier'a çekildi. Bu aile içi çatışmalarda karısı olan Beatrice Provanslı devamlı olarak kocası Carlo Anjulu'nun tarafını tuttu.
Mayıs 1247'de Carlo ve karısı Anju ve Maine Kontluğu verilmesi törenleri için Provence'dan Fransa'da Melun'a gitmişti. Carlo Anjulu bu nedenle Provence'da bulunmamakta iken hukuken bağımsız üç imparatorluk şehri; kayınvalidesi Beatrice Savoylu ve şikayetçi yerel toprak sahibi soylular bir toplantıda birleşip Carlo Anju'ya karşı kendi hukuki ve geleneksel haklarını korumak hedefiyle bir ittifak ligi kurdular. Fakat Carlo Anjulu bu rakipleri ile uğraşmaya zaman bulunmadı. Çünkü kardeşi Fransa kralı IX. Louis'nin başını çektiği Yedinci Haçlı Seferi'ne katılmak için kardeşine yemin vermişti. Carlo Anjulu ve karısı Beatrice Provanslı birlikte bu sefere başlamadan önce kayınvalidesinin
çekilmiş olduğu Forcalquier'a gidip onunla bir anlaşma yaptılar. Bu anlaşma ile Forcalquier Kontluğu kayınavalidesine verildi; Provence Kontluğu hukuki haklarının üçte bir de hayat boyunca Beatrice Savoylu'ya ait olduğu kabul edildi; Provence Kontluğu gelirlerinin üçte birinin de hayat boyunca Beatrice Savoylu'nun hakkı olduğu onaylandı. Buna karşılık Beatrice Savoylu Aix-en-Chapelle şatosunu kızı ve damadına verdi.
Bundan sonra 1285'e kadar Carlo Anjulu büyük siyasal maceralı bir hayat geçirmesi için gereken mali kaynakların çoğunu devamlı olarak iktisaden gelişip zengin olan Provence Kontluğu'ndan sağladı. Kont olarak kendine verilen hukuki haklar başında (başta tuz üzerinde) "gabelle" vergisi geliri; han, otel ve içki satış yerlerinden alınan guista vergisi; erkeklerin askere çağrılmamak için ödedikleri "guista" bedel ödemeleri gelmekteydi. Toprak sahipliliği hakları yeni kurulmuştu ve gelir getirmemekte idi. Kilisenin topladığı hasat vergileri üzerinde hiçbir hukuki hakkı bulunmamakta idi. Fakat angarya (iş) (Fransızca:"corvée") olarak kontun isteği üzerine zorla yaptırılan, genelde karşılığında para ödenmeyen işten kurtulmak için şehir, kasaba ve köylerde bu hakları para karşılığı üzerine alan kendi kendini yöneten "consolat" birlikleri kurmak ve bu hakları bu birliğin kullanması için elde etmek için Konta verdikleri paralar da önemli meblağlara varmakta idi.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!