Cahide Sonku

Cahide Sonku'nun Kökeni ve Zorlu Çocukluk Yılları

Asıl adı Cahide Serap olan ve 27 Aralık 1919 tarihinde Yemen'in San'a kentinde dünyaya gelen Cahide Sonku, Türk sinema ve tiyatrosunun en önemli isimlerinden biridir. Osmanlı Devleti toprağı olan San'a'da doğan sanatçının babası Osmanlı subayı Yüzbaşı Necati Bey, dedesi ise 7. Ordu Komutanı Çorapsız İbrahim Paşa'dır. I. Dünya Savaşı'nın çıkması ve Yemen'in Osmanlı'nın elinden çıkmasıyla aile İstanbul'daki konağa yerleşmiştir. Babası Yüzbaşı Necati esir hayatı yaşadıktan sonra aileyi terk etmiş ve annesi ile boşanmıştır. Paşa dedesinin Fatih'teki konağında zorluklarla geçen çocukluk dönemi, dedesi İbrahim Paşa'nın vefatının ardından çıkan bir yangınla daha da zorlaşmıştır. Yangın sonrası Necati Bey Cahide ve ablasını almak istese de, ablası babasını seçerken Cahide annesinin yanında kalmayı tercih etmiştir. İlk ve ortaokulu Fatih'te tamamlayan sanatçı, Sultan Selim'deki Cumhuriyet Kız Ortaokulu'ndan mezun olmuştur.

Sanat Kariyerinin Başlangıcı ve Tiyatro Adımları

Ortaokul sıralarında öğretmeninin yönlendirmesiyle henüz 16 yaşındayken sanatla tanışan Cahide Sonku, Darülbedayi'ye girmiş ve zamanla İstanbul Şehir Tiyatroları'nın gözde oyuncuları arasına adını yazdırmıştır. Sinemaya olan tutkusunu Şehzadebaşı'ndaki Milli Sinema'da seyrettiği Bir Millet Uyanıyor filmiyle keşfetmiş, Atıf Kaptan'ı çok beğenmesi üzerine evde annesinden ilk tokadını yemiştir. Halkevleri Tiyatrosu ve İstanbul Belediye Konservatuvarı eğitimlerinin ardından Muhsin Ertuğrul'un keşfiyle Darülbedayi'de Yedi Köyün Zeynebi oyunuyla profesyonel oyunculuğa başlamıştır. 1933 yılında Söz Bir Allah Bir filmiyle sinema dünyasına adım atan sanatçı, Bataklı Damın Kızı Aysel filmiyle büyük bir ün kazanmış ve filmlerinde genellikle erkeklerin kalbini kırıp kaçan güzel kadın rollerini canlandırmıştır. 1951 yılında Yıldız dergisinin düzenlediği yarışmada Vatan ve Namık Kemal filmiyle En İyi Film ödülü alırken, kendisi de En İyi Kadın Oyuncu seçilerek kariyerini taçlandırmıştır.

Yönetmenlik Başarısı, Özel Hayat ve Zorluklar

1950 yılında kendi adına Sonku Film şirketini kurarak Türk sinemasının ilk kadın film yönetmeni unvanını alan sanatçı, Fedâkar Ana filmiyle ilk yönetmenlik denemesini gerçekleştirmiştir. 1950'li yıllarda Sami Ayanoğlu ile birlikte Sonku Film Şirketi'ni ortaklaşa yürütmüştür. Özel hayatında ise Talat Artemel ile ilk evliliğini yapmış, ardından 1943 yılında Tütün Kralı olarak bilinen iş insanı İhsan Doruk ile evlenip boşanmış, bu evlilikten yeniden evlendiği Doruk'tan Ender adında bir kız çocuğu dünyaya getirmiştir. İhsan Doruk'un kendisini evin hizmetçisi ile aldatması üzerine tekrar boşanmıştır. Daha sonra tiyatrocu Cahit Irgat ile ilişki yaşayıp birlikte tiyatro kurarak turnelere çıkmış, ancak Irgat'ın hastalığı nedeniyle ayrılmak zorunda kalmıştır. Yaşadığı özel hayat inişleri onu alkole yönlendirmiştir. Dönemin genç ve gayrimüslim iş insanı Parseh Gevrekyan ile yaşadığı aşk, Müslüman bir kadının gayrimüslim ilişkisi nedeniyle büyük tepki toplamıştır. Şehir Tiyatroları'ndan atılma kararı Muhsin Ertuğrul'un karşı çıkmasıyla engellense de Beyoğlu Emniyet Müdürlüğü tarafından sürekli ifadeye çağrılmıştır. II. Dünya Savaşı sonrasında çıkan Varlık Vergisi Kanunu ile sevgilisi Parseh Gevrekyan'ın mallarına el konulmuş ve Aşkale Çalışma Kampı'na gönderilmiştir. Baskılar sonucunda Cahide Sonku, Gevrekyan'dan ayrılmak zorunda kalmış ve hayatı büyük trajedilerle sarsılarak 18 Mart 1981 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yummuştur.