Aziz veya El-Aziz Billah tam adı Ebu Mansur Nizar El-Aziz Billah (Arapça: أبومنصور نزار العزيز بالله‎) (d. 10 Mayıs 955 Rakada, Kayravan, Kuzey Afrika - ö. 14 Ekim 996), 21 Aralık 975 - 14 Ekim 996 arasında beşinci Fatımi halifesi.

Yaşamı

Babası dördüncü Fatimiler halifesi Ebu Temim el-Muizz'in büyük oğlu ve veliahtı olan Abdullah daha babası 19 Aralık 976 tarihinde ölmeden önce vefat etmişti. Halife El-Muizz öldüğü zaman ikinci oğlu olan Ebu Mansur Nizar El-Aziz Fatimiler ordu komutanı olan Cevher Es-Sikilli'nin desteği ile Fatimiler beşinci halifesi olarak 21 yasında tahta çıkartıldı. Halifelik döneminde Fatimiler Devleti güney Akdeniz kıyılarında doğuda Filistin ve Suriye'den batıda Atlas okyanusu kıyılarına kadar erişmekteydi. Hicaz'da bulunan kutsal Müslüman şehirleri olan Mekke ve Medine de bu dönemde Fatimiler egemenliği altında bulunmaktaydılar.
El-Aziz tahta çıktığı zaman Fatimiler yeni olarak 769'da Filistin ve Suriye'yi ele geçirmişlerdi ve Fatımilerin buralardaki idaresi daha iyice istikrar kazanmamıştı. El-Aziz halifeliği sırasında devamlı olarak Filistin ve Suriye sorunları ve ayaklanmaları ile uğraşmak zorunda kaldı.

Alptekin ile mücadele

Abbasiler halifesi ordusunda Türk asıllı kölemen askerleri Bağdat'a hakim olan Büveyhîler'e 973'te isyan edip Bağdat'ı ellerine geçirmişlerdi. Bu Türk asıllı orduların komutanı Sebüktekin idi. Bağdat'ta gerçek devlet idarecisi olan Büveyhîler'in hükümdarı olan İzz El-Devle'yi Bağdat'tan Vasıt'e kaçmaya zorlamışlar ve onu Vasit'te kuşatmaya almışlardı. Bu Türk asıllı Abbasiler ordusu askerlerinin komutanı olan Sebüktekin bu kuşatma sırasında öldü. Yerine bu orduda ikinci komutan olan Alptekin, ayaklanmacı ordusunun komutanlığını eline geçirdi. Büveyhîler ana merkezleri olan İran'dan Bağdat'ta destek için gönderdikleri takviye ordusu ile ilerleyip Alptekin'in ordusu ile 975'te "Sirvan Nehri Muharebesi"'ne giriştiler. Bu muharebede Alptekin ve ayaklanmacı Türk asıllı ordu yenildi. Yenik ordu Irak'tan kaçıp Suriye'ye girdi ve Humus şehrini ellerine geçirdiler.
Alptekin Hummus'ta iken Şii olan Karmatilerle müttefiklik anlaşması yaptı. Alptekin 975'te Akdeniz kıyılarına akın yapıp Fatimiler'in elinde bulunan Sayda liman şehrini kuşatıp ellerine geçirdi ve bu kuşatmada Fatimi ordusu 5000 asker zayiat verdi. Alptekin oradan Taberiye şehrine yürüyüp eline geçirip oradan da Şam şehri üzerine gidip ve bu şehri fethetti. Orada Şam Emiri olarak hükümdarlığa başladı.
Fatimi Halifesi Aziz ünlü Fatimiler askeri komutanı Cevher Skilli komutasında bir orduyu Alptekin üzerine gönderdi. Bu ordu ilerlemesi ile Doğu Akdeniz sahilleri yine Fatimiler eline geçti. Fatimi ordusu Alptekin'i Şam'a kadar kovaladı ve bu şehirde onu kuşatma altına aldı. Fakat Alptekin'in müttefikleri olan Karmatiler yardıma gelince Fatimi ordusu kuşatmayı bırakıp geri çekildi. Alptekin ve Karmatiler Fatimilerin geri çekildikleri Aşkelon kalesini kuşattılar. Uzun bir kuşatmadan sonra bir kesin sonuç çıkmayacağını anlayan iki taraf da bir anlaşma yapmaya razı oldular. Bu anlaşma ile Alptekin'e Filistin verildi ve Fatimiler kuzey sınırı Gaza'yi hemen içine almaktaydı. Bu anlaşmanın uygulanması için Alptekin isimsel olarak Fatimiler egemenliğini kabul etti.
Bu sefer 978'de Büveyhîler arasında anlaşmazlık çıktı ve Irak'ı elinde bulunduran İzz El-Devle kardeşi Adud El-Devle'ye yenilip idaresi altındaki Irak'tan kaçmış ve Şam'da bulunan Alptekin'e sığınmıştı. Alptekin İzz El-Devle'nin ordusunu kendinin Türk asıllı gulam ordusu ile birleştirmişti. Fatimiler de Mısır'da yeni bir ordu kurmuşlar ve bu ordu Halife El-Aziz Billah komutası'nda Filistin'e girmişti ve Şam'ı ele geçirmeyi hedeflenmişti. 997'de iki ordu "Ramla Muharebesi"ne giriştiler. Halife El-Azız Billah'ın Fatimiler ordusu Alptekin'in ordusunu büyük bir hezimete uğrattı. Alptekin'in ordusunda 20.000 zayiata olup bu ordu tamamen dağıldı.
Alkptekin çöle kaçarak canını zor kurtardı. Fakat bu çölde susuzluktan ölmek üzereyken Beni Tay bedevi kabilesi tarafından kurtarıldı. Fakat bu kabile reisi Müharric bin Dağfal bin El-Carrah Alptekin'e önce iyi muamele yapmakla beraber sonunda onu 100,000 altın dinar karşılığında Fatimiler Halifesi El-Aziz Billah'a sattı.
Alptekin, ordusundan Fatimilere esir olan askerlerle birlikte Kahire'ye götürüldü. Halife El-Aziz Billah ona gayet iyi davrandı ve Alptekin komutanlığı altında esir Türk asıllı askerlerden kurulan bir birlik Fatimiler ordusuna katıldı. Fakat Alptekin Fatimiler idarecilerinin güvenini kazanamamıştı. Sonradan Halife El-Aziz Billah'in Veziri olan Yâkup bin Killis tarafından zehirletilip öldürüldü.