Aleksandr Nevski (Rusça: Алекса́ндр Яросла́вич Не́вский Aleksandr Yaroslavich Nevskij; 30 Mayıs 1220, Gorodets, Yaroslavl Oblastı - 14 Kasım 1263), Novgorod'un Büyük Prensi, Rus savaş kahramanı ve Rus Ortodoks bir azizdi.
“Büyük Yuva” lakaplı Vsevolod’un torunu olan Nevski, "Nevski" (Neva Muzafferi) unvanını aldığı 1240'ta İsveçli istilacılara karşı kazandığı Neva Muharebesi’nden sonra ve 1242’de Alman haçlılara karşı gerçekleşen Peipus Gölü Savaşı’ndaki başarısıyla efsanevi bir konuma yükselmiştir. Altın Orda’ya haraç ödemeyi kabul ederek Doğu Ortodoks Kilisesi’nin varlığını korumayı başarmış; buna karşılık batıdan ve güneyden gelen yabancı güçlere karşı mücadele etmiştir. Moskova Metropoliti Makariy, 1547 yılında Aleksandr Nevski’yi Rus Ortodoks Kilisesi tarafından aziz ilan etmiştir.
Ölümünden uzun süre sonra “Rus tarihinin en büyük kahramanlarından biri” olarak görülmüş; Rus halkını Katoliklikten ve Almanlar tarafından boyunduruk altına alınmaktan kurtardığı kabul edilmiştir. Nevskiy'in başarıları, Büyük Petro tarafından Saint Petersburg’un inşasında sembolik bir figür olarak kullanılmıştır. Aynı şekilde Sovyetler Birliği döneminde — özellikle II. Dünya Savaşı sırasında — vatanseverliği teşvik etmek amacıyla yaygın biçimde kullanılmıştır. Ayzenştayn'ın yönettiği 1938 yapımı Alexander Nevsky filmi onun “Rusya’nın kurtarıcısı” olarak ününü pekiştirmiştir.

Erken hayatı

Aleksandr, eski tarih yazımı geleneğine göre 30 Mayıs 1220'de, güncel kabul gören tarihe göre ise 13 Mayıs 1221'de Pereslavl-Zalesski’de doğmuştur. Vladimir Büyük Knezi II. Yaroslav’ın ikinci oğludur. Annesi, Mstislav Mstislaviç’in kızı Feodosiya Mstislavna'dır. Çocukluğunun ve gençliğinin büyük bölümünü Pereslavl-Zalesski'de geçirmiştir. 1238 yılı öncesinde Yaroslav’ın çocuklarının faaliyetleri hakkında çok az bilgi bulunmaktadır. Aleksander’ın ağabeyi Fyodor, 1233 yılında henüz 14 yaşındayken hayatını kaybetmiştir.