Alanyalı Alda

Alanyalı Alda ve 11. Yüzyıl Gürcistan Siyaseti

Alda veya Alde (Gürcüce: ალდა / ალდე), 11. yüzyılda yaşamış bir Alan prensesi olup Gürcistan Kralı I. Giorgi'nin ikinci karısıdır. I. Giorgi 1014-1027 yılları arasında hükümdarlık yapmıştır. Çiftin Demetre adında bir oğlu bulunuyordu ve bu oğul, üvey kardeşi IV. Bagrat'ın hükümdarlık döneminde Gürcistan'da yaşanan iç karışıklıklarda kritik bir rol oynamıştır.

Evliliğin Meşruiyeti ve Bizans'a Kaçış

I. Giorgi'nin ölümünün ardından, soylu bir parti Abhazya kıyılarındaki Anakopia'da yaşayan Demetre'yi taçlandırmak için girişimde bulunmuştur. Çağdaş kaynaklarda Oset kralının kızı olarak anılan Alda'nın adı Yunanca kaynaklarda Aldē olarak geçer. İoannis Skilicis gibi tarihçiler de Alda'nın Giorgi'nin karısı olduğunu doğrulamaktadır. Gürcü vakayinamelerinde ilk karı Meryem'in reddedilmesine dair doğrudan bir ifade yer almadığından, Marie-Félicité Brosset gibi bazı tarihçiler Alda'yı bir cariye olarak değerlendirse de, evliliğin meşruiyeti o dönem sorgulanmamıştır. Meryem'in yeniden güç kazanması üzerine Alda ve oğlu Demetre Bizans İmparatorluğu'na kaçmak zorunda kalmıştır.

Demetre'nin Mücadelesi ve Alanya Hanedanı

Demetre, Gürcü tacını ele geçirmek için yaklaşık yirmi yıl boyunca mücadele etmiş; bu süreçte Kldekari Dükü Liparit ve Bizanslılar tarafından desteklenmiştir. 1053 civarında hayatını kaybeden Demetre'nin oğlu David, 18. yüzyıl tarihçisi Prens Vahuşti'ye göre büyükannesi tarafından Alanya'ya götürülmüştür. Bu soy çizgisi daha sonra Gürcistan Kraliçesi Tamar'ın ikinci kocası David Soslan'ın (h. 1184-1213) geldiği yerel kraliyet hattını üretmiştir.

Bibliyografya Kaynakları

Bu dönemin tarihsel incelemesinde Agusti Alemany'nin 2000 yılı basımlı Sources of the Alans eseri, Marie-Félicité Brosset'in 1849 tarihli Histoire de la Géorgie çalışması, Lynda Garland editörlüğündeki Byzantine Women kitabı, Werner Seibt'in Anakopia makalesi, Robert W. Thomson'ın Rewriting Caucasian History eseri ve Cyrille Toumanoff'un Manuel de généalogie et de chronologie adlı kaynakları temel alınmıştır.