I. Velid (Arapça: الوليد بن عبدالملك, Velid bin Abdulmelik, d. 668?-ö. 715), Emevilerin altıncı halifesi (705-715).
Halife Abdülmelik'in büyük oğluydu. Gençliğinde Bizans'a karşı düzenlenen seferlere katıldı. Babasının ölümünden sonra 705 yılında halife oldu.

Seferler ve fetihler

Hükümdarlığı sırasında hiçbir sefere komuta etmediyse de, Velid, Haccâc'a verdiği yetkilerle hükümdarlığı yaptığı bölgelerin gayet çok büyümesini sağladı. Haccâc çok başarılı bir sefer yapabilecek yetenekli komutanları çok iyi seçebildi ve Emeviler imparatorluğu I. Velid saltanatı sırasında inanılmaz ölçülerde Orta Asya'da Maveraünnehir, Hindistan'da Sind, Anadolu'da Kilikya ve Avrupa'da İber yarımadasına büyüdü. İmparatorluk şöyle ve şu komutanlara altında dört bir yöne gelişip yayıldı:

Maverâünnehir : Kuteybe bin Müslim;
Sind : Muhammed bin Kasım;
Kilikya, Anadolu ve Konstantinopolis'e kadar : Mesleme bin Abdülmelik
Kuzey Afrika: Musa bin Nusayr ve Endülüs: Tarık bin Ziyad.
Bunların yanında Halife I. Velid'in kendisi Abdullah bin Zübeyr'e karşı çok başarılı sefer yapmıştır.

Orta Asya'da fetihler

704'de Emevi halifesi Abdülmelik bin Mervan döneminde Kuteybe bin Müslim Merv şehri merkezli Horasan eyaleti valiliğine tayin edildi. 705'de halife olan I. Velid dönemine bu şehir Kuteybe'nin Orta Asya'da yaptığı fetihlere merkez oldu.
707'de Kuteybe ordusuyla Amu Derya nehrini geçip o bölgede Batı Göktürk Kağanlığının yıkılmasından sonra egemen olan Oğuzlar elindeki arazilere hücuma başladı. Fakat Oğuzlar bu orduyu hemen kuşatmayı başardılar ve Kuteybe iki ay kadar bu çemberi aşamadan ve bağlı olduğu Emevilerin Irak valisi Haccâc'a haber gönderemeden kuşatma altında kaldı. En sonunda Kuteybe çemberi yarmayı başardı ve Beykent kalesini merkez yaparak etrafındaki araziyi eline geçirdi. Fakat iki ay Kuteybe'nin idaresinden sonra Beykent ahalisi isyan ederek Arapları şehirden atmayı başardılar. Kuteybe yeniden gelip şehri kuşatıp eline geçirdi. Fakat bu sefer şehirde bulunan eli silah tutan her erkeğin öldürülmesine emir verip bu emri uygulattı. Kuteybe bu hücumu sonunda 708'de yeniden Ceyhun Nehri gerisine çekilerek merkezi olan Merv'e döndü. Bu seferde elde edilen ganimet o kadar büyüktü ki bu orduya dahil olan Arap askerlerinin ellerine geçen ganimet bölümü ile hepsinin kendi atlarını satın alabilecek ve bakabilecek şekilde bir servet kazandıkları bildirilir.
708'de Irak valisi Haccâc, Kuteybe'ye yeniden Ceyhun nehrini aşarak Oğuzlara hücum etmesini emretti. Bu sefer Kuteybe akının yöneldiği bölge Buhara ve etrafı oldu. Bu hücumda akının başına geçen Kuteybe her düşman askeri kellesi getiren Arap askerine 100 dirhem altın vermeyi vadetti. Buhara Sultanı'nın Kuteybe'nin ilerleyişini durdurmak için Verdan Hüda komutasında bir orduyu üzerine gönderdi ama Kuteybe bu orduyu bozguna uğrattı ve Verdan'ın bu muharebede öldü. Hemen sonra Kuteybe ordusu Buhara'yı ele geçirdi.
709 kışinda ve ilkbaharında, Toharistan'da (şimdiki Afganistan Mezar-ı Şerif kenti yakınlarında olan) Belh şehrine karşı hücuma geçti. Arap ordusunun öncüleri şehri ellerine geçirdiler. Ellerine geçirdikleri şehri savunan askerlere karşı hiç acıma göstermeden hepsini astılar. Muhammed bin Cerîr Taberî'ye göre asılanlar için "darağaçları şehirden 4 fersah (20 km) ileriye kadar iki sıra halinde oluşmaktaydı". Bu vahşeti duyan Kabil Emiri Kuteybe'le savaşmadan teslim olmayı tercih etti.
Kuteybe bundan sonra kardeşi Abdurrahman ile kuzeyde Hazar Denizi ve Aral Gölü arasında bulunan Harezm üzerine büyük bir hücum tertip etti. Bütün Harezm'i ve Hiveyi eline geçirip 100.000 kişiyi köle olarak aldı ve o kadar sayıda da top kumaş dokumayı da ganimet olarak aldı. Harezm hükümdarı Cigan, "Hamcerd" adlı bir şehrin emiri olan kardeşi Hürrezat'a karşı ondan yardım istedi. Kuteybe bu şehir üzerine Belh valisi olan kardeşi Abdurrahman'ı gönderdi. Abdurrahman bu şehri eline geçirdi; Hürrezat'ı öldürdü ve bu şehirden 4.000 esirle geri döndü. Kuteybe Merv'e geri dönmeden bu esirlerin hepsini de öldürttü.
Bu seferden sonra doğuya yönelerek Kuteybe, önceden yapılan bir anlaşma ile kabul edilmiş olan yıllık tazminatlarını ödememiş olmaları gerekçesiyle, Sogdiana bölgesini eline geçirmeye karar verdi. Kardeşi Abdurrahman ile birlikte sefere çıkarak önce Semerkand şehrini kuşattı ve çok geçmeden şehir düştü. Kuteybe şehri halkının ilk yılda 3000 köle vermesini, sonra her yıl 10 milyon dirhem tanzimat ödemesini; bütün Zerdüştlük tapınakların kapatılıp bu tapınaklarda bulunan her türlü değerli eşyanın Araplara verilmesi şartıyla sulh olmasını kabul edeceğini bildirdi. Şehirliler bütün bu şartalara razı olup bu şartları yerine getirdiler. Kuteyba Semerkand'ı fethettiğini Irak Valisi Haccâc'a bildirmek için gönderdiği habere bu ganimetin beşte birini de ona gönderdi.
713'te Kuteybe Orta Asya'daki fetihlerine Fergana Vadisi'ne girerek devam etti. Fergana Vadisindeki emirlerin ordularıyla yapılan Hocent şehri civarında yapılan birkaç muharebeden sonra Fergana vadisi halkı bir yıl önce Semerkand'lıların kabul ettiği şartlarının aynı şartlarla sulh yapılmasına razı oldular.
Haziran 714'te Kuteybe Fergana vadisine yeni bir sefere başlamıştı. Haccâc'ın Irak'ta Vasıt'ta olduğu haberini aldı ve seferi bırakarak Merv'e geri döndü.