James Mellaart ve Arkeolojiye Giriş

14 Kasım 1925 tarihinde Londra'da dünyaya gelen James Mellaart, arkeoloji dünyasının Anadolu'daki iz bırakan isimlerinden biri olmuştur. Londra'daki University College'da arkeoloji ve Eski Mısır bilimi üzerine eğitim alarak akademik kariyerine başlayan Mellaart, 1951 yılında Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü'nde asistan olarak göreve başlamış ve Anadolu topraklarında yürüttüğü yüzey araştırmalarıyla kariyerine yön vermiştir.

Anadolu'nun Tarihini Aydınlatan Kazılar

1954 ile 1959 yılları arasında Seton Lloyd başkanlığında sürdürülen Beycesultan kazıları, Mellaart'ın bölgeyi tanıması için önemli bir deneyim olmuştur. Bu süreçte gerçekleştirdiği araştırmalar neticesinde Hacılar Höyük ve Çatalhöyük yerleşmelerini keşfetmiştir. 1957 yılında Hacılar'da başlayan kazılar, 1960 yılına kadar devam etmiş; akeramik Neolitik, Geç Neolitik ve İlk Kalkolitik çağlara dair boyalı pişmiş toprak figürinler ve özgün çanak çömlek örnekleri gün yüzüne çıkarılmıştır.

Çatalhöyük'te Keşifler ve Akademik Çalışmalar

Mellaart, 1961 yılında Çatalhöyük'te başlattığı kazılarla dünya çapında dikkat çekmiştir. 1961-1963 yılları arasında Neolitik dönemden kalan 14 farklı yapı katı MÖ 6500-5650 yılları arasına tarihlendirilmiştir. Batı Çatalhöyük'te ise Kalkolitik Çağa ait daha sınırlı bulgular elde edilmiştir. Bu çalışmaların yanı sıra 1961-1963 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Anadolu ve Yakındoğu arkeolojisi üzerine dersler vererek akademik birikimini paylaşmıştır.

Tartışmalı Dönem ve Kariyerin Seyri

Kariyerinin ileri dönemlerinde Dorak Hazinesi olayı ile ismi anılan Mellaart, Türk makamlarının talep ettiği bilgileri sağlamakta zorluk yaşamış ve bu durum kazıların durdurulmasına yol açmıştır. 1965 yılında O. Gurney başkanlığında yeniden başlayan kazı sürecine asistan olarak dahil olsa da, yönetimin kendisine bırakılmasının ardından Türkiye'deki çalışmaları resmi olarak yasaklanmıştır. Arkeolog, 29 Temmuz 2012 tarihinde Londra'da hayata veda etmiştir.

#JamesMellaart #Çatalhöyük #Arkeoloji #HacılarHöyük #AnadoluTarihi