Kim Dae-jung, Güney Kore eski cumhurbaşkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1924)

Kim Dae-jung Kimdir ve Kökleri

Güney Kore eski devlet başkanı olan Kim Dae-jung, 6 Ocak 1924 tarihinde dünyaya gelmiş ve 18 Ağustos 2009 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Bir çiftçi ailesinden gelen Kim, 1943 yılında liseyi bitirdikten sonra bir Japon şirketinde çalışmaya başlamıştır. 1945 yılında bu şirketi ele geçiren Kim Dae-jung, zamanla varlıklı bir iş insanı olmayı başarmıştır. 1957 yılından bu yana Katolik olan Kim, uzun yıllar boyunca baskıcı yönetime karşı gösterdiği muhalefet nedeniyle Asya'nın Nelson Mandelası olarak anılmıştır. 1950 ile 1953 yılları arasında yaşanan Kore Savaşı sırasında komünistler tarafından yakalanıp ölüme mahkûm edildiyse de oradan kaçmayı başarmıştır.

Siyasi Kariyeri ve Zorlu Mücadeleler

1954 yılında Başkan Syngman Rhee'nin uygulamalarına karşı çıkarak siyasete atılan Kim Dae-jung, dört başarısız girişiminin ardından 1961 yılında Ulusal Meclise seçilmiştir. Ancak meclis, 1961 yılında bir darbeyle yönetimi ele geçiren Park Chung-hee tarafından dağıtıldığı için bu üyeliği kısa sürmüştür. 1970 yılında Yeni Demokratik Parti'nin başkanı olan Kim, ertesi yıl Park'a rakip olarak başkanlık seçimlerine katılmış ve oyların yüzde 40'tan fazlasını almasına rağmen seçimi kaybetmiştir. Ardından Park yönetiminin baskıcı uygulamalarına karşı sert bir muhalefet yürütmüş ve başkana geniş yetkiler tanıyan 1972 tarihli Yuşin Anayasası'nı açıkça eleştirmiştir.

Kaçırılma Olayı ve Hapis Yılları

1973 yılında Kore Merkezi Haberalma Örgütü olan KCIA ajanları tarafından Tokyo'daki otelinden kaçırılarak Güney Kore'ye getirilen Kim, Japonya ile Güney Kore arasında ilişkilerin gerginleşmesine yol açmıştır. Bu olayın ardından önce hapsedilmiş, daha sonra evinde gözaltında tutulmuştur. 1976 yılında demokrasinin kurulması yolunda propaganda yaptığı gerekçesiyle yeniden tutuklanarak sekiz yıl hapse mahkûm edilmiştir. Cezasının 33 ayını çektikten sonra Park'ın 26 Ekim 1979 tarihinde öldürülmesinin hemen öncesinde serbest bırakılmıştır. Mayıs 1980'de halkı ayaklanmaya kışkırtttığı ve komplo hazırlığı içinde olduğu suçlamalarıyla tekrar tutuklanan Kim, askeri mahkemede ölüme mahkûm edilmiştir. Uluslararası alandaki protestolar neticesinde Başkan Çun Du Huan, Kim'in cezasını önce ömür boyu hapse, ardından 20 yıla indirmiştir. Aralık 1982'de tedavi amacıyla ABD'ye gitmesine izin verilen Kim, Şubat 1985'te Güney Kore'ye dönmüş; 1987 ve 1992 yıllarında başkanlık seçimlerine katılmasına rağmen seçilememiştir.

Devlet Başkanlığı ve Günışığı Politikası

1992 yılındaki seçim yenilgisinin ardından siyaseti bıraktığını açıklasa da 1995'te tekrar siyasete dönen Kim Dae-jung, Aralık 1997'deki başkanlık seçimlerinde Asya Mali Krizi nedeniyle yıpranan hükûmete karşı zafer kazanmıştır. 25 Şubat 1998 tarihinde Güney Kore'nin 8. devlet başkanı olarak görevine başlayan Kim'in en önemli mesaisi, Kuzey Kore ile Güney Kore arasındaki yumuşama politikasını başlatan Günışığı Politikası olmuştur. Bu politika çerçevesinde 2000 yılının haziran ayında Kuzey Kore lideri Kim Jong-il ile Pyongyang'da tarihi bir zirvede bir araya gelmiş ve yarım yüzyıldan fazla süredir savaş halinde olan iki devlet arasındaki ilişkilerde tarihi bir dönüşüm yaratmıştır.

Nobel Barış Ödülü ve Son Yılları

Kuzey Kore ile ilişkilerin yeniden başlatılması için gösterdiği üstün çabalar sayesinde 2000 yılında Nobel Barış Ödülü'ne layık görülen Kim Dae-jung, Nobel'e aday olan ve bu ödüle sahip olan ilk Koreli unvanını almıştır. Mayıs 2002'de oğullarının ve çevresindekilerin adlarının yolsuzluğa karıştığı şüphelerinin ardından halktan özür dileyerek kurucusu olduğu Demokratik Binyıl Partisi'nden istifa etmiştir. Şubat 2003'te beş yıllık görev süresi dolan Kim Dae-jung, devlet başkanlığı görevini Roh Moo-hyun'a devretmiştir.