Tekin Arıburun, Türk asker ve siyasetçi (eski Cumhuriyet Senatosu Başkanlarından) (d. 1903)

Mehmet Tekin Arıburun'un Kökleri ve Hayatı

Mehmet Tekin Arıburun, 3 Ekim 1903 tarihinde İştip'te dünyaya gelmiş, Türkiye'nin önemli asker ve siyasetçilerinden biridir. Yaşamı boyunca hem Türk Silahlı Kuvvetleri'nde hem de siyaset sahnesinde kritik görevler üstlenmiştir. 12 Ağustos 1993 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yuman Arıburun, 4. Cumhuriyet Senatosu Başkanı ve 5. Türk Hava Kuvvetleri Komutanı olarak tarihe geçmiştir.

Soyadı ve Aile Mirası

Arıburun, Çanakkale Savaşları'nda efsanevi bir ün kazanan ve 25 Nisan 1915 günü ANZAC kolordusunun Conkbayırı'na doğru ilerleyişini durduran 57. Alay'ın komutanı Hüseyin Avni Bey'in oğludur. Çanakkale'de şehit düşen babasının hatırasına istinaden Arıburun soyadı bizzat Atatürk'ün isteği üzerine kendisine verilmiştir. Özel hayatında da sanat ve edebiyatla iç içe olan Arıburun; İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca ve Macarca dillerine hakimdi. Şiir yazan, piyano çalan ve şarkı besteleyen çok yönlü bir kişiliğe sahip olup, unutulmaz besteleri arasında Hava Kuvvetleri marşı da yer almaktadır. Ayrıca 1940 yılında, Atatürk'ün Harp Akademisi'ndeki öğretmenigeneral Abdüllatif Naci Paşa'nın kızı Perihan Arıburun ile evlenmiştir.

Askeri ve Siyasi Kariyerinin Dönüm Noktaları

Askeri kariyerine 1925 yılında Harp Okulu'ndan asteğmen rütbesiyle adım atan Arıburun, 1935'te Harp Akademisi'ni tamamlayarak kurmaylığa yükselmiştir. Başarılı yükselişi devam ederek 1950 yılında tuğgeneralliğe, 1959 yılında ise orgeneralliğe terfi etmiş ve hemen ardından Hava Kuvvetleri Komutanlığına atanmıştır. Ancak 1960 yılında gerçekleşen 27 Mayıs Darbesi'ne karşı duruşu nedeniyle res'en emekliye sevk edilmiştir. Askeri hayatının ardından siyasete atılan Arıburun, 1961 seçimlerinde Adalet Partisi'nden İstanbul Senatörü seçilmiştir.

Devlet Yönetimindeki En Üst Düzey Görevleri

Siyasi hayatında önemli makamlarda bulunan Arıburun, 1970 ile 1977 yılları arasında Senato Başkanlığı görevini yürütmüştür. 1973 yılında Cumhurbaşkanı olmak isteyen Genelkurmay Başkanı Faruk Gürler'e karşı Adalet Partisi'nin Cumhurbaşkanı adayı olarak gösterilmiş ve 28 Mart ile 6 Nisan 1973 tarihleri arasında vekaleten Cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır. Yurt dışında da ülkesini başarıyla temsil eden Arıburun; Berlin ve Washington'da hava ataşeliği görevlerinde bulunmuş, Paris'teki NATO Savunma Koleji'nin komutanlığını üstlenmiş ve pek çok uluslararası toplantıda Türkiye'yi temsil etmiştir.