Jean-Michel Basquiat Kimdir?

22 Aralık 1960 doğumlu Jean-Michel Basquiat, Amerikalı bir graffiti sanatçısı ve yeni dışavurumcu resmase olarak tanınır. 12 Ağustos 1988 tarihinde hayata veda eden sanatçı, önce New York'ta graffiti sanatçısı olarak ün kazanmış, ardından 1980'lerde yeni dışavurumcu tablolar çizmeye başlamıştır. Basquiat, uluslararası bilinirliğe sahip olan ilk Afroamerikan ressam unvanını taşımaktadır.

Ailesi ve Erken Yaşamı

Haiti ve Porto Riko göçmeni bir çiftin oğlu olan Basquiat, 4 kardeşin ikincisi olarak dünyaya gelmiştir. Sıkı bir Katolik ailede büyüyen sanatçının annesi Matilde, onu küçük yaşta yerel sanat müzelerine götürerek resim ve sanat sevgisi aşılamış, Brooklyn Sanat Müzesi'nin genç üyesi olarak kaydedilmesini sağlamıştır. Dört yaşına geldiğinde okuma yazmadan önce resim çizmeyi öğrenen Basquiat, annesinin babasından boşanıp kliniğe yatırılması sonrasında annesiyle aynı eve çıkmıştır. Annesiyle yaşadığı sürekli çatışma hali nedeniyle 1978 yılında okulunu ve ailesini terk etmiştir. On beş yaşına geldiğinde Fransızca, İspanyolca ve İngilizceyi akıcı bir şekilde konuşabilen sanatçı, iş hayatına atılmamış; babası onu Washington Square Park'taki park banklarında LSD almış halde bulmuştur. New York'ta sokak satıcılığı yaparak ve çeşitli işlerde çalışarak yaşamını sürdürmüştür.

Sokak Sanatından Galeriye Uzanan Yolculuk

O dönemdeki arkadaşı Al Diaz ile birlikte SAMO takma adı altında güney Manhattan sokaklarında grafitiler yapmaya başlayan Basquiat, bu çevrede bir anda ün kazanmıştır. Para kazanabilmek için New York müzeleri önünde kendi çizdiği resimleri içeren posta kartları ve tişörtler satmıştır. 1979 yılında Glenn O'Brien tarafından sunulan bir televizyon programına katılmıştır. Ressam olarak ilk defa Haziran 1980'de, birçok sanatçının katıldığı The Times Square Show isimli serginin ardından adından söz ettirmiştir. The Radiant Child tablosunun 1981 yılında Artforum dergisinde basılmasının ardından uluslararası bilinirliğe ulaşmış ve sonraki birkaç yıl boyunca eserleri New York'taki önemli galerilerde sergilenmiştir.

Sanatsal Çevreler ve Yaşamının Sonu

1982 yılında Julian Schnabel, Keith Haring, Vincent Gallo, David Salle, Francesco Clemente ve Enzo Cucchi gibi isimlerle birlikte yeni dışavurumcu akımın içinde yer almıştır. 1982 sonbaharında o dönem henüz ün kazanmamış olan Madonna ile birliktelik yaşamıştır. Aynı yıl tanıştığı Andy Warhol ile yakın bir arkadaşlık kurmuş, 1984 ile 1986 yılları arasında birçok defa beraber çalışmış ve bir süreliğine aynı evde kalmışlardır. 1984 sonrasında gittikçe artan sıklıkta kokain ve eroin kullanmaya başlayan ressam, Andy Warhol'un 1987 yılındaki ölümünden derinden etkilenmiştir. 1988 yılında, birkaç uyuşturucuyu birlikte kullanmasına bağlı zehirlenme sonucunda New York'ta hayatını kaybetmiştir.

Sinema, Eserler ve Müzayede Rekorları

1996 yapımlı Basquiat filmi, sanatçının şöhret macerasını beyaz perdeye taşımıştır. Eserleri yıllar geçtikçe devasa rakamlara alıcı bulmuş; 2013 yılında Dustheads eseri 48.8 milyon dolara satılmıştır. İş adamı ve koleksiyoncu Yusaku Maezawa, 2017 yılında kırmızı ve siyah perçinli bir kafatasının güçlü bir tasviri olan İsimsiz adlı tablosu için 57 dakika içinde 110,487,500 ABD Doları ödemiştir. Bu satış bir açık arttırma rekoru olmuş ve açık artırmada satılan en pahalı altıncı sanat eseri olarak, Andy Warhol'un 2013 yılında 105 milyon dolara satılan Gümüş Araba Çarpışması eserini geride bırakmıştır. Ayrıca 2021 yılında Savaşçı (Warrior) isimli tablosu 41,8 milyon dolara satılmış ve Hong Kong'daki bu satışla o güne dek Asya kıtasında satılan en pahalı Batılı eser unvanını almıştır.

#JeanMichelBasquiat #SanatTarihi #YeniDisavurumculuk #GrafitiSanati #AndyWarhol