Louis Francis Albert Victor Nicholas Mountbatten (25 Haziran 1900 – 27 Ağustos 1979) ["Battenberg Prensi" (1900-1917), "Lord Mountbatten" (1917-1946), "I. Burma Kontu Mountbatten" (1946-1979)] Birleşik Krallık'ın Kraliyet Deniz Kuvvetleri Komutanı, "Birinci Deniz Lordu", Genelkurmay Başkanı ("Savunma Kurmay Amiri"), Britanya Hindistanı'nın son Eyalet Valisi ve Hindistan Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanıdır ("Genel Vali"). 1943-1946 yılları arasında Güneydoğu Asya Komutanı olarak Japon işgaline karşı Müttefik Güçler'in başında bulunmuş ve Myanmar'daki zaferi üzerine 1946'da "Burma Kontu" unvanını almış, bölgeye hakimiyeti sebebiyle 1947 yılında dönemin başbakanı tarafından görevlendirilerek Hindistan'ın bağımsızlık sürecini yönetmiş, Hindistan ve Pakistan ülkelerinin doğmasında görev almış, geçiş döneminde Hindistan'ın on ay boyunca cumhurbaşkanlığını yapmıştır. 1960-1961 yılları arasında NATO Askeri Komitesi Başkanlığı'nı yürütmüştür. 27 Ağustos 1979 tarihinde İrlanda'nın Kuzey İrlanda sınırı yakınlarındaki Mullaghmore kasabası açıklarında aile bireyleriyle "Shadow V" adlı teknesinde balık tutmaya çıktığı sırada, önceki gece IRA tarafından teknesine döşenmiş uzaktan kontrollü dört adet bombanın patlatılması sonucu suikaste kurban gitmiştir. Kraliçe II. Elizabeth'in babası VI. George'un kuzeni, eşi "Edinburg Dükü" Prens Philip'in küçük dayısıdır.
İlk Yılları
1900 yılında "Battenberg Prensi" unvanıyla dört kardeşin en küçüğü olarak Windsor Kalesi yakınlarındaki Frogmore Evi'nde dünyaya gelmiştir. Annesi Kraliçe Victoria'nın torunlarından "Hesse ve Ren Prensesi" Victoria, babası ise İngiliz Kraliyet Deniz Kuvvetleri Komutanı "Battenberg Prensi" Louis'dir. Kardeşleri; "Yunanistan ve Danimarka Prensesi" Alice, "İsveç Kraliçesi" Louise ve "II. Milford Haven Markizi" George'dur. Rus İmparatorluğu'nun son Hükümdarı Çar II. Nikolay'ın eşi Çariçe Aleksandra Fyodorovna teyzesi, İspanya Kraliçesi Victoria Eugenie ise kuzenidir. Anne tarafından İngiliz ve Alman, baba tarafından ise Alman, Fransız ve Leh kökenlidir. Babaannesi Julia von Hauke, babası Çarlık Rusya'ya bağlı Polonya'da generalliğe kadar yükselmiş ve Çar I. Nikolay tarafından kont yapılmış bir subay olsa da, bir asilzade olmadığı için evlilikleri sonucu Mountbatten'ın dedesi Prens Alexander "Hesse ve Ren Prensi" unvanını kaybetmiştir. Hanedanlığı devam ettiren Mountbatten'ın büyük amcası bir süre sonra kardeşinin eşine "Battenberg Kontesi", daha sonra ise "Battenberg Prensesi" unvanını yaratmış ve çocuklarının da bu unvanı taşıyacağını, hanedanlıkta söz sahibi olmayacakları şart koşmuştur.
On yaşına kadar annesi tarafından evde eğitim gören Louis 1913 yılında abisi ve babası gibi denizci olmak için Osborne Donanma Okulu'na kaydolmuştur. Kraliyet Donanması ile I. Dünya Savaşı'nda çeşitli kademelerde bulunduktan sonra 1917 yılında Cambridge Üniversitesi'ne bağlı Christ's College'da soybilim üzerine eğitim almıştır. Aynı yıl Birleşik Krallık'ta artan Alman karşıtlığı nedeniyle "Birinci Deniz Lordu" babası "Alman ajanı" olduğu yönündeki iftiralar sonucu istifa etmiştir. Dönemin kralı V. George'un Alman soyadlarını İngilizleştirme girişimi sonucu ailesi "Mountbatten" soyadını almış ve hanedanlıklarını reddetmek durumunda kalarak prenslik unvanlarını kaybetmiş, bu nedenle Almanya'daki mülklerinden de feragat etmiş sayılarak maddi sıkıntıya düşmüştür. Annesi ve babası "I. Milford Haven Markizi", abisi "Medine Kontu", kendisi ise "Lord" yapılmıştır. 1920-1922 yılları arasında kuzeni Galler Prensi Edward'ın Pasifik kolonilerini ziyaretinde ona eşlik etmiş, 1922 yılında dünyanın en zengin insanlarından biri olan Yahudi ve Alman kökenli İngiliz banker Sir Ernest Cassel'in büyük torunu Edwina Ashley ile evlenmiş, 1923'te Gelibolu ve İstanbul'da bulunan HMS Revenge zırhlısında görev almıştır.
1924-1948
1924 yılında Portsmouth'daki Sinyal Okulu'na girmiş, ardından Donanma Koleji'nde elektrik mühendisliği okumuştur. Eğitimlerinin ardından 1926 yılında Malta'da konuşlanan Akdeniz Donanması'na atanmış, iki yıl boyunca kablosuz iletişim asistanı ve sinyal uzmanı olarak görevlendirilmiştir. 1928 yılında "kıdemli yüzbaşı" rütbesine yükselmiştir. 1929 yılında İngiltere'ye dönerek 1931'e kadar Sinyal Okulu'nda eğitmenlik yapmış, 1931 yılında tekrar Akdeniz Donanması'na atanmış, 1932 yılında HMS Resolution'ın komutasına getirilmiştir. 1934 yılında HMS Daring'e, ardından HMS Wishart'a geçmiştir. 1937 yılında kaptanlığa yükselmiştir.
1939'da, II. Dünya Savaşı başlamadan sadece on gün önce, yapımını başından beri Newcastle'daki tersaneyi her hafta sonu ziyaret ederek takip ettiği ve öncesinde tasarımında da katkıda bulunduğu HMS Kelly zırhlısının kaptanı olmuştur. Savaşın başlamasıyla 5. Filo'nun başına getirilmiş, 1940'taki Norveç Muharebesi sırasında Hollanda açıklarında Alman E-bot'u tarafından torpidolanan ve ardından Alman uçaklarının hedefi hâline gelen HMS Kelly'i 91 saatin sonunda limanına çekebilmiştir. Geminin bakıma alındığı dönemde kısa süreliğine HMS Javelin ve ardından uçak gemisi HMS Illustrious'ta görevine devam etmiş, 1941'in sonunda tekrar kullanıma alınan Kelly'e döndükten iki hafta sonra bu sefer de Girit Muharebesi sırasında bombalanan gemi batmıştır. Lord Mountbatten'ın bu olay sırasında rütbe ayırt etmeden moral vermeye ve mürettebatı olabildiğince diğer gemilere naklettirmeye çalışması, kendisinin ise gemi suya gömülene dek kaptan köprüsünden ayrılmaması, denizin içinde tarandıkları 22 saat boyunca herkesle beklemesi sağ kurtulanların kendisine bağlılık duymasını sağlamış, gelecek yıllarda gemi adına bir cemiyet kurulmuştur. Cemiyetin her yıl düzenlediği yemekli toplantıya Mountbatten hayatı boyunca katılmıştır.
1942 yılındaki Ortak Operasyonlar Başkanlığı sırasında gerçekleşen ve birçok yenilikçi proje içeren Dieppe operasyonunda yaşanan yenilgi en çok askeri kaybı veren Kanadalılar tarafından sevilememesine neden olmuştur. 1943 yılında genç, hırslı ve dinamik bir komutan gerekliliğiyle Güneydoğu Asya Yüksek Müttefik Kuvvetleri'nin başına getirilmiş, zorlu şartlar altında üç yıl devam eden operasyonlar sonucunda önce Singapur, sekiz ay sonra ise Myanmar'nın Japon işgalinden kurtuluşunu sağlamıştır. Japonlar teslimiyet antlaşmasını imzaladıktan sonra onların kılıçlarını toplatması tartışma konusu olmuştur. Kılıcı kaybetmenin Japon kültüründe "onuru kaybetmek" ile eşdeğer görülmesi sonucunda Japonlar kılıçlarını "iade edilmesini beklemediklerini" belirtecek şekilde, kınılarıyla teslim etmişlerdir.
1947 yılının ilk günü başbakanlık konutuna çağırılarak II. Dünya Savaşı sırasında ayrılıkçı örgütlerin Japonlara destek vermesiyle kaçınılamaz bir gereklilik hâline gelen Hindistan'ın bağımsızlığını gerçekleştirmek amacıyla Britanya Hindistanı'nın son Genel Valisi görevi verilmiştir. Savaş sırasında da geçici olarak bu görevi yürütmüş olan Mountbatten başta Hindu, Müslüman ve Şirk kesimlerini bir araya getirmeye çalışmış fakat ısrar ettikçe liderlerdeki karşıtlığın arttığını, toplumun gitgide kutuplaştığını, olası bir iç savaşın patlak verebileceğini görüp sonunda iki ana tarafın da ısrarlı talebi üzerine "Hindistan" ve "Pakistan" adında iki ülkeye bölünmüş olarak bağımsızlığın verilmesinde karar kılmıştır. Bu süreçte Pakistan'ın ayrı bir ülke olarak ortaya çıkması ada hükûmeti tarafından Basra Körfezi'ndeki petrol yataklarına ulaşımın güvence altına alınacağı projesiyle Mountbatten'a, daha sonralarda bilinen adıyla "Mountbatten Planı" olarak, zorlanmıştır. Bu durumun kesinleşmesi üzerine ayrılık için öngörülen sekiz ayın zaman kaybı olacağını düşünen Mountbatten süreci öne almış, 21 gün içerisinde sınırları taraflarla çizdirerek ve bu sınırlara uygun nüfus mübadelelerinin tamamlamasını şart koşarak birer gün arayla iki devletin de bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak Pencap eyaletindeki bölünme anarşiye neden olmuş, milyonlarca kişi evsiz kalmış ve yaşamını yitirmiştir. Bölünmenin ardından geçiş döneminin idaresi amacıyla Nehru tarafından Hindistan'ın cumhurbaşkanlığını yürütmesi teklif edilmiş ve bunun üzerine on ay boyunca bu görevde bulunmuş, sonrasında Pakistan'da da aynı sistemin gerçekleştirilmesi düşünülse de bu teklifi Cinnah reddetmiştir.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!