Nihad Sâmi Banarlı, Türk edebiyat tarihçisi (d. 1907)

Nihad Sâmi Banarlı Kimdir ve Hayatının İlk Yılları

Türk edebiyat tarihçisi, yazar, şair ve edebiyat öğretmeni olan Nihad Sâmi Banarlı, 1907 yılında İstanbul'un Fatih semtinde dünyaya gelmiştir. Ailesi köklü bir geçmişe sahip olan Banarlı, Trabzon Milletvekili ve şair Ömer Hilmi'nin torunudur. Aynı zamanda vali ve şair İlyas Sami ile Nadire Hanım'ın oğludur. Sahip olduğu Banarlı soyadını ise hem babasının hem de annesinin mezarlarının bulunduğu Tekirdağ'ın Banarlı köyünden almıştır. İlk ve orta öğrenimini İstanbul'da tamamlayan Banarlı, 1927 yılında İstanbul Yüksek Öğretmen Okulundan, 1929 yılında ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinden mezun olarak eğitim hayatını başarıyla tamamlamıştır.

Eğitim ve Öğretmenlik Kariyeri

Mezuniyetinin ardından kariyerine öğretmenlikle adım atan Banarlı, 1929-1934 yılları arasında Edirne Lisesi ile Kız ve Erkek Öğretmen Okulunda edebiyat öğretmenliği yapmıştır. 1947 yılına kadar sırasıyla İstanbul'da Kabataş, Galatasaray, Boğaziçi, Şişli Terakki ve Işık liselerinde görev almıştır. 1947-1969 yılları arasında Eğitim Enstitüsü ve Yüksek Öğretmen Okulunda edebiyat öğretmenliği yapmaya devam eden Banarlı, aynı zamanda İstanbul Yüksek İslam Enstitüsünde İslami Türk Edebiyatı Tarihi dersleri vermiştir. 1969 yılında kendi isteğiyle emekliye ayrılan yazar, öğretmenlik yaptığı yıllarda birçok farklı kurumda ek görevler de üstlenmiştir. 1948 yılından itibaren Hürriyet Gazetesi bünyesindeki Edebi Sohbetler sütununda düzenli olarak yazılar kaleme almıştır.

Kurumsal Görevleri ve Vefatı

1953 yılında kurulan İstanbul Fetih Cemiyeti üyesi olan Banarlı, bu kuruma bağlı İstanbul Enstitüsünde müdürlük yapmıştır. 1958 yılında Yahya Kemal Enstitüsü yayın işlerini yürütmüştür. Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı bünyesindeki 1000 Temel Eser ve Çağdaş Türk Yazarları komisyonlarında üye ve başkan olarak görev yapmıştır. 1971 yılında kurulan Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı bünyesinde Edebiyat Kolu Başkanı ve Akademi Dergisi müdürü olarak görev alan Banarlı, 13 Ağustos 1974 tarihinde 67 yaşındayken İstanbul'da hayata gözlerini yummuştur. Naaşının bulunduğu mezar İstanbul Rumelihisarı'ndaki Aşiyan Mezarlığı'ndadır.

Edebi Hayatı ve Eserleri

Cumhuriyet devri yazarlarından biri olan Banarlı, edebiyat dünyasına ilk adımı ortaokul yıllarında atmıştır. Sanat hayatı boyunca hece ve aruz vezinleri ile şiirler, oyunlar, hikâyeler ve denemeler kaleme almıştır. Öğretmenliğe başladığı ilk yıllarda Altı Ok, Orhun, Ötüken ve Atsız dergilerinde makale ve şiirleri yayımlanmıştır. Ayrıca Ülkü, Yahya Kemâl Mecmuası, Hayat Tarih Mecmuası, Meydan, Kubbealtı Akademi Mecmuası dergileri ile Hürriyet, Akşam ve Yeni Sabah gazetelerinde çok sayıda yazı, makale ve edebî sohbeti okuyucuyla buluşmuştur. Yazarın en çok bilinen ve öne çıkan eserleri arasında Türkçenin Sırları, liseler için kaleme aldığı edebiyat ders kitabı ve kapsamlı çalışması olan Resimli Türk Edebiyatı Tarihi yer almaktadır.