Selahattin Demirtaş (d. 10 Nisan 1973), Zaza asıllı Türk siyasetçi, avukat ve yazardır. 2010'dan 2014'e kadar Barış ve Demokrasi Partisi'nde ve 2014'ten 2018'e kadar Halkların Demokratik Partisi'nde eş genel başkan olarak görev aldı. 4 Kasım 2016'dan beri Edirne Cezaevi'nde tutukludur. Demirtaş, Mayıs 2023 seçimlerinden sonra siyaseti bıraktığını açıkladı.
Demirtaş, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu ve serbest avukatlık yaptı. İnsan Hakları Derneği'nin Diyarbakır şubesinde yöneticilik yaptı, daha sonra Uluslararası Af Örgütü Diyarbakır şubesinin ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nın kurucuları arasında yer aldı. 2007 Türkiye genel seçimlerinde Demokratik Toplum Partisi'nden Diyarbakır milletvekili oldu ve partisinin grup başkanvekilliği yaptı. 2010 yılında partinin kapatılmasının ardından kurulan Barış ve Demokrasi Partisi'nin genel başkanı seçildi ve 2011'de eş genel başkanı oldu. 2011 Türkiye genel seçimlerinde Hakkâri milletvekili seçildi. 2014 yılında Halkların Demokratik Partisi'ne katıldı ve Figen Yüksekdağ ile birlikte partinin eş genel başkanı seçildi. 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday oldu ve %9,76 oy alarak üçüncü oldu. Haziran 2015 Türkiye genel seçimlerinde İstanbul milletvekili seçildi. 4 Kasım 2016'da Figen Yüksekdağ ve dokuz milletvekili ile birlikte "suç işlemek amacıyla örgüt kurmak", "terör örgütü üyesi olmak", "silahlı terör örgütüne üye olmak", "örgüt adına suç işlemek" iddialarıyla gözaltına alındı ve tutuklandı. Tutuklu olduğu sırada 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yeniden aday oldu ve %8,40 oy alarak üçüncü oldu.
2016 yılında dokunulmazlıkların kaldırılması süreci sonrasında tutuklanan Demirtaş, özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin serbest bırakılması yönündeki kararlarına rağmen hâlen cezaevinde tutulmaktadır. Tutukluluğu, Türkiye'de ifade özgürlüğü ve yargı bağımsızlığı gibi alanlardaki tartışmaları derinleştirdi ve yerli ve yabancı hukuk çevrelerinde eleştirilere yol açtı. Demirtaş, Mayıs 2023 seçimlerinden sonra siyaseti bıraktığını açıkladı.

Gençlik dönemi ve eğitimi

10 Nisan 1973 tarihinde Zaza kökenli bir ailenin oğlu olarak Elazığ'da doğan Demirtaş'ın ailesi o küçük yaşlarda iken Palu'dan Diyarbakır'a yerleşti, gençliğinde babası Tahir Demirtaş'a ait tesisatçı dükkanında çalışmıştır. İlk, orta ve lise öğrenimini Diyarbakır'da tamamladı. 1990 yılında liseden mezun olduktan sonra 1991 yılı üniversite sınavında Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik İşletmeleri Yönetimi bölümünü kazanmış ancak 1993 yılında tekrar üniversite sınavına girmiş ve bu kez Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini kazanmıştır. Hukuk okumaktaki motivasyonunun, Diyarbakır'da kaybolan HEP İl Başkanı Vedat Aydın'ın 3 gün sonra cesedinin bulunması ertesinde çıkan olaylar ve bu süreç sonrasında Muğla'da üniversitede okuyan abisi Nurettin Demirtaş'ın PKK'nın gençlik örgüt sorumlusu olarak gözaltına alınıp 22 yıl hapse mahkûm edilmesi ve ailesinin içinde bulunduğu yoksulluk sebebi ile avukat dahi tutamamaktan oluşan sahipsizlik duygusu olduğunu belirtmiştir.

Diyarbakır İnsan Hakları Derneği yöneticiliği

Hukuk Fakültesinden mezuniyetinin ardından 2000 yılında Osman Baydemir'in Diyarbakır İHD başkanı olmasıyla İHD Diyarbakır yönetimine girdi. Bu dönemde pek çok "insan hakları ihlali" davasında çalıştı. O dönemde kendisini en çok etkileyen olayın, Silopi HADEP İlçe Başkanı Serdar Tanış ve Yardımcısı Ebubekir Deniz'in kaybolması olduğunu belirtmiş, Silopi ve Şırnak'taki araştırmaların olumsuz sonuçlanması sonrası Diyarbakır'a dönüş yolunda yol kenarında cesetlerini bulma korkusuyla aracını yavaş sürdüğünü hatırladığını anlatmıştır.
2004 yılında Osman Baydemir'in belediye başkanı seçilmesiyle İHD Diyarbakır Şube Başkanı oldu.
2006 yılında Roj TV'de bir tartışma programına telefonla katılan Demirtaş, yaptığı konuşmada, hapiste bulunan PKK lideri Abdullah Öcalan için, “Kürt sorununun çözümünde rolünün değerlendirilmesi gerekir.” dediğinden ötürü hakkında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "terör örgütü propagandası yapmak" suçlamasıyla soruşturma açıldı. 2010 yılında sonuçlanan davada kendisi 1 yıl hapis cezasına çarptırıldı ancak Mahkeme, "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" karar vererek Demirtaş'ın 5 yıl boyunca denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasını kararlaştırdı.
2006 yılı sonunda kısa dönem askerlik yapan Selahattin Demirtaş, askerlik dönüşü ailesinin desteğiyle bir avukatlık bürosu açtı. Fakat 2007 yılında alınan erken seçim kararı ve kapatılan DEP'in eski Milletvekili Hatip Dicle'nin siyasi yasağından dolayı milletvekili adaylığının kabul edilmemesi ile Selahattin Demirtaş, çevresinin de telkini ile DTP ve EMEP, ÖDP ve SDP'nin katıldığı "Bin Umut Adayları" hareketinin desteklediği Diyarbakır bağımsız milletvekili adayı oldu ve seçilerek Meclise girdi.