Michael Gerard Tyson veya bilinen adıyla Mike Tyson (d. 30 Haziran 1966), Amerikalı eski profesyonel boksördür. Kariyerinin başlarında “Iron Mike” ve “Kid Dynamite” lakaplarıyla anılan ve daha sonra “Gezegenin En Kötü Adamı” olarak tanınan Tyson, tüm zamanların en büyük ağır sıklet boksörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. 1987'den 1990'a kadar tartışmasız dünya ağır sıklet şampiyonu olarak hüküm sürdü. Tyson ilk 19 profesyonel maçını, 12'si ilk rauntta olmak üzere nakavtla kazandı. İlk kemerini 20 yıl, 4 ay ve 22 günlükken alan Tyson, ağır sıklet unvanı kazanan en genç boksör olarak rekoru elinde tutmaktadır. WBA, WBC ve IBF unvanlarını aynı anda elinde bulunduran ilk ağır sıklet boksör olmasının yanı sıra bu unvanları arka arkaya birleştiren tek ağır sıklet boksörü oldu. Ertesi yıl Tyson, Michael Spinks'i ilk raundun 91. saniyesinde nakavt ederek şampiyon oldu. 1990'da Tyson, Buster Douglas tarafından nakavt edilince tartışmasız ağır sıklet şampiyonluğunu kaybetti. Bu yenilgi, boks tarihinin en büyük sürprizlerinden biri olarak değerlendirildi.
Tyson, aynı yıl ringlere geri döndü ve Henry Tillman'ı ilk rauntta nakavtla yendi. İkisi Donovan Ruddock'a karşı olmak üzere üç maç kazandı ve 1992'de tecavüzden suçlu bulunarak altı yıl hapis cezasına çarptırıldı. Üç yıl sonra şartlı tahliye edildi. Tyson, hapishanedeyken İslam'ı kabul etti ve Malik Abdul Aziz adını aldı; ancak bu isim uzun süre kullanılmadı. 1995'te serbest bırakıldıktan sonra bir dizi geri dönüş maçına çıktı ve 1996'da WBA ve WBC unvanlarını yeniden kazanarak Floyd Patterson, Muhammed Ali, Tim Witherspoon, Evander Holyfield ve George Foreman ile birlikte boks tarihinde kaybettikten sonra yeniden ağır sıklet şampiyonu olan erkek boksör oldu. Aynı yıl WBC unvanı elinden alınan Tyson, WBA unvanını Evander Holyfield'a kaybetti. 1997'deki rövanş maçları, Tyson'ın Holyfield'ın kulaklarını ısırdığı için diskalifiye edilmesiyle sona erdi. 2002 yılında Tyson dünya ağır sıklet unvanı için dövüştü ve Lennox Lewis'e nakavtla yenildi.
Tyson, vahşi ve korkutucu boks stilinin yanı sıra ring içinde ve dışındaki tartışmalı davranışlarıyla da tanınıyordu ve bunu boks tarihinin en korkutucu adamı olarak kabul edilen boksör Sonny Liston'dan esinlendiğini açıkladı. Nakavt-kazanma yüzdesi %88 olan Tyson, The Ring dergisinin tüm zamanların en iyi 100 yumrukçusu listesinde 16. sırada ve ESPN'in “Ağır Sıklet Tarihinin En Sert Vurucuları” listesinde ise birinci sırada yer aldı. Sky Sports onu “belki de profesyonel bir ringe adım atmış en vahşi dövüşçü” olarak tanımladı. Uluslararası Şöhretli Boksörler Salonu ve Dünya Boks Onur Listesi'ne dâhil edildi.
Tyson, boks kariyerinin dışında televizyon şovları, filmler ve video oyunları da dâhil olmak üzere çok sayıda popüler medyada yer aldı. Sinema ve televizyonda, çok beğenilen Rocky Balboa (2006), Felekten Bir Gece (2009), Mike Tyson Mysteries (2014-2020), Ip Man 3 (2015) ve Kickboxer: Retaliation (2018) filmlerinde rol aldı. Kişisel ve profesyonel başarıları, 2008 yılında Cannes Film Festivali'nde prömiyeri yapılan Tyson belgeselinde anlatıldı. Larry Sloman ile birlikte Undisputed Truth (2013) ve Iron Ambition: My Life with Cus D'Amato (2017) adlı anı kitaplarını yazdı.

İlk yılları

Michael Gerard Tyson, 30 Haziran 1966'da, New York'da, Fort Greene, Brooklyn'de doğdu. Rodney (1961 doğumlu) adında bir ağabeyi ve Şubat 1990'da 24 yaşındayken kalp krizinden ölen Denise adında bir ablası vardı. Tyson'ın Charlottesville, Virginia'da doğan annesi fahişe olabilecek kadar çapkın bir kadın olarak tanımlanıyordu. Tyson'ın biyolojik babası doğum belgesinde "Purcell Tyson" (Jamaikaalı) olarak ɡösterilmiştir, ancak Tyson'ın babası olarak tanıdığı adam Jimmy Kirkpatrick adında bir pezevenkti. Kirkpatrick, Kuzey Carolina'daki, çoğunlukla siyahların yaşadığı bir mahalle olan Grier Town'dandı ve mahallenin en iyi beyzbol oyuncularından biriydi. Kirkpatrick evlendi ve Tyson'ın üvey kardeşi Jimmie Lee Kirkpatrick adında bir oğlu oldu. 1959'da Jimmy Kirkpatrick ailesini terk etti ve Brooklyn'e taşındı. Burada Tyson'ın annesi Lorna Mae (Smith) Tyson ile tanıştı. Kirkpatrick bilardo salonlarına sık sık gider, kumar oynar ve sokaklarda takılırdı. Tyson, "Babam sokak dünyasına kapılmış sıradan bir sokak çocuğuydu" dedi. Kirkpatrick, Mike doğduğunda Tyson ailesini terk etti ve Tyson'ın annesini çocuklara tek başına bakmaya bıraktı. Babası Kirkpatrick 1992'de öldü.
Aile, Tyson 10 yaşındayken mali sıkıntıları nedeniyle Brownsville'e taşınmak zorunda kalana kadar Bedford-Stuyvesant'ta yaşadı. Tyson, çocukluğu boyunca suç oranının yüksek olduğu mahallelerde ve çevresinde yaşadı. Details'taki bir röportaja göre, ilk kavgası Tyson'ın güvercinlerinden birinin kafasını koparan daha iri-yarı bir gençle oldu. Tyson, küçük suçlar işlerken ve tiz sesi ve peltek konuşmasıyla alay edenlerle kavga ederken defalarca yakalandı. 13 yaşına geldiğinde 38 kez tutuklanmıştı. Sonunda New York, Johnstown'daki Tryon Erkek Okulu'na gitti. Tyson'ın ortaya çıkan boks yeteneği, gençlik tutukevi danışmanı ve eski boksör Bobby Stewart tarafından orada keşfedildi. Stewart, Tyson'ı olağanüstü bir dövüşçü olarak gördü ve onu boks menajeri ve antrenörü Cus D'Amato ile tanıştırmadan önce birkaç ay boyunca eğitti. Tyson liseden üçüncü sınıftayken ayrıldı. Kevin Rooney de Tyson'ı eğitti ve ara sıra Teddy Atlas tarafından destekleniyordu, ancak Tyson 15 yaşındayken ciddiyetsiz olduğu ɡerekçesiyle D'Amato tarafından kovuldu. Rooney sonunda genç Tyson'ın tüm eğitimini üstlendi.
Tyson'ın annesi, Tyson 16 yaşındayken öldü ve onu yasal vasisi olacak olan D'Amato'nun bakımına bıraktı. Tyson daha sonra şöyle dedi: "Annemin benimle mutlu olduğunu ve bir şey yaptığım için benimle gurur duyduğunu hiç görmedim: beni sadece sokaklarda koşan, eve parasını ödemediğimi bildiği yeni kıyafetlerle gelen çılgın bir çocuk olarak biliyordu. Onunla sohbet etme veya onun hakkında bilgi edinme şansım hiç olmadı. Mesleki olarak bana hiçbir etkisi olmadı ama duygusal ve kişisel olarak yıkıcıydı."

Amatör kariyeri

Bir amatör olarak Tyson, 1981 ve 1982 Gençler Olimpiyat Oyunları'nda altın madalya kazandı, 1981'de Joe Cortez'i ve 1982'de Kelton Brown'ı yendi. Brown'ın köşesi ilk turda havlu attı. 1984'te Tyson, New York'ta düzenlenen Nation Golden Gloves'ta Jonathan Littles'ı yenerek altın madalya kazandı. Bir amatör olarak Henry Tillman ile iki kez dövüştü ve her iki karşılaşmayı da hakem kararıyla kaybetti. Tillman, Los Angeles'taki 1984 Yaz Olimpiyatları'nda ağır sıklette altın madalya kazandı.