Muhammed Bakır Kalibaf (Farsça: محمدباقر قالیباف; d. 23 Ağustos 1961), 2020'den bu yana İran Parlamentosu başkanlığı görevini yürüten İranlı siyasetçi ve eski askerî yetkilidir.
Oldukça tartışmalı bir figür olan Kalibaf, 1961 yılında İran'ın kuzeydoğusunda bulunan Torkebe'de dünyaya gelmiştir. Babası esnaf olan Galibaf sosyo-ekonomik olarak zengin olmayan bir ailede büyümüştür.
2017–2020 yılları arasında İstişare Konseyi üyesi olarak görev yapmış ve 2005–2017 yılları arasında Tahran belediye başkanlığı yapmıştır. Kalibaf, daha önce 2000–2005 yılları arasında İran Polis Komutanlığı görevini ve 1997–2000 yılları arasında İran Devrim Muhafızları Ordusu Havacılık Kuvvetleri komutanlığını yürütmüştür.
Günümüzde Kalibaf ve ailesi İstanbul'da birden fazla lüks dairenin sahibi olarak bilinmektedir. 2025–2026 İran protestoları sırasında, rejim karşıtı protestocuları “terörist ve hain” olarak nitelendirerek cezalandırılmaları çağrısında bulunmuştur.
Hayatı
Meşhed'in Torkebe beldesinde Kürt kökenli baba ve Fars kökenli annenin oğlu olarak doğmuştur. İran muhalif medyası, “Ghalibaf’ın annesinin, İran Azerbaycanı’ndaki ve bugün hayatta olmayan eski diktatör Ayetullah Hamaney’in atalarının köyü olan Khameneh’den geldiğini” iddia etmiştir.
İran-Irak Savaşı sırasında öldürülen Hasan Ghalibaf adında bir erkek kardeşi vardı.
1970’lerin başlarında, henüz gençlik çağındayken Ghalibaf, “Kuzeydoğu İran’daki Meşhed’de bulunan bir camide İmam Hamaney ve Abdolkarim Haşeminejad gibi diğer asi, katı çizgideki din adamlarının verdiği vaazlara katılarak” dinî siyasete ilk ilgisini göstermiştir.
Kalibaf'ın doğumundan bir yıl sonra Şah Muhammed Rıza Pehlevi, bir toprak reformu yasası çıkardı ve bir sonraki yıl Beyaz Devrim olarak bilinen agresif bir modernizasyon programını uyguladı. Her iki politika programı da Kalibaf'ın büyüdüğü Meşhed bölgesi üzerinde özellikle yıkıcı etkiler yarattı. İran İslam devrimi, Kalibaf 17 yaşındayken gerçekleşti.
1980 yılında, devrimden kısa bir süre sonra, İran-Irak Savaşı dolayısıyla Kalibaf, savaşmak için İran Devrim Muhafızları Ordusu'na (DMO) katıldı. O dönemde DMO, devrimi korumakla görevli genç bir devlet milis gücüydü. İran–Irak Savaşı'nın yarattığı baskılar, DMO'yu gelişmiş bir orduya dönüştürdü ve 1982'de komutan olan Kalibaf, ordunun büyüme sürecinin başından itibaren bu sürecin bir parçası oldu.
Kalibaf, 21 yaşındayken 1982 yılında Zehra Sedat Muşirend ile evlendi. Muşir (d. 1968) Tahran Belediyesi'nde eşine danışman ve kadın işleri başkanı olarak katıldı.
Savaşın sona ermesinin ardından DMO, ülkenin savaş sonrası kalkınmasında önemli bir rol üstlenmeye teşvik edildi ve 1994 yılında Galibaf, altyapı projelerinden sorumlu bir firmanın genel müdürü oldu. 1997 yılında ise DMO Hava Kuvvetleri komutanlığına atandı.
İran-Irak Savaşı sırasında henüz 22 yaşındayken Devrim Muhafızları'nın Horasan Eyaleti'ndeki Nesir 5. Karargâhı'nın komutanı olarak atandı.
1994'te Devrim Muhafızları'nın ekonomik kolu olan Hatem-ül Enbiya Karargahı'nın komutanı olarak atanan Galibaf 1996'da Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri Komutanı oldu.
Airbus uçaklarının pilotluk diplomasını alan ve zaman zaman yolcu uçaklarının pilotluğunu yapan Muhammed Bagır Galibaf 2000'de İran Polis Teşkilatı başkanlığına atandı. Tahran'ın Tarbiat Modares Üniversitesi'nden Siyasi Coğrafya Bölümünde doktora öğrenimini bitiren Kalibaf halihazırda Tahran Üniversitesi'nde yardımcı doçenttir.
Mahmud Ahmedinejad'ın zaferiyle sonuçlanan 9. İran Cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olan Galibaf, 7. Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi'nin döneminde İran cumhurbaşkanına gönderilen Devrim Muhafızları komutanlarının uyarı mektubunu imzalamıştı.
14 Eylül 2005'te Tahran Şehir Meclisi tarafından belediye başkanlığına atanan Kalibaf'ın görev süresi 2 yıl sonra 4 yıl uzatılmıştır.
Kalibaf 2008 yılında Worldmayor tarafından dünyanın 8. en iyi belediye başkanı unvanını kazanmış, 2010'da ise Tahran Belediye Başkanlığı Ulaşım ve Kalkınma Politikaları Kurumu tarafından “şehirde kalıcı ulaşım” ödülüne sahip 5 Şehirden birisi seçilmiştir.
Eğitim
Kalibaf, Tahran Üniversitesi'nden insan coğrafyası alanında lisans, İslami Azad Üniversitesi'nden insan coğrafyası alanında yüksek lisans ve Tarbiat Modares Üniversitesi'nden siyaset coğrafyası alanında doktora derecesine sahiptir.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!