Alexander Lukashenko, Belarus Devlet Başkanı

Alexander Lukashenko Kimdir ve Siyasi Kariyeri

Aleksandr Grigoryeviç Lukaşenko, ya da Alyaksandar Rıhoraviç Lukaşenka, 30 Ağustos 1954 tarihinde Belarus'un Vitebsk bölgesinde dünyaya geldi. 1975 yılında Mogilev Pedagoji Enstitüsü'nden ve 1985 yılında Belarus Tarım Akademisi'nden mezun olan Lukaşenko, siyasi kariyerinden önce 1975-1977 yılları arasında Sınır Muhafaza Birliği'nde ve 1980-1982 yılları arasında Sovyet Ordusu'nda görev yaptı. Sovyet Ordusu'ndayken Minsk'teki 120. Mekanize Muhafaza Tümeni'nde subay olarak yer aldı. Askerlik sonrasında kolektif çiftlik başkan yardımcılığı, Şklov ilçesindeki Gorodets devlet çiftliği ve inşaat malzemeleri fabrikasında müdürlük gibi görevlerde bulundu. 1990 yılında Belarus Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Meclisine milletvekili seçildi ve 1993'te Meclis Yolsuzlukla Mücadele Komitesi Başkanlığı görevini üstlendi.

Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve Ekonomik Politikalar

Sovyetler Birliği'nin dağılmasından 1994 yılına kadar geçen süreçte fabrikaların kapanması, işsizlik ve enflasyon ciddi bir ekonomik buhran yarattı. Eski Sovyet sisteminin modernize edilerek yeniden uygulanacağını vadeden Lukaşenko, 1994'teki demokratik cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunda %45,1 oranında oy aldı. İkinci turda oyların %80,1'ini alarak 10 Temmuz 1994 tarihinde Belarus'un ilk ve tek cumhurbaşkanı seçildi. 1990'larda Batı destekli iktisadi şok terapisine karşı çıkarak kilit endüstrilerin devlet mülkiyetini destekledi. Ülkenin Sovyet dönemi sembolizmini ve II. Dünya Savaşı'ndaki zaferle ilgili unsurları muhafaza etti. 11 Ekim 2015 tarihinde ise beşinci kez cumhurbaşkanlığına seçildi.

Yaptırımlar, COVID-19 ve Tartışmalı Seçimler

Lukaşenko yönetimi, insan hakları ihlalleri ve Amerika Birleşik Devletleri'nin ulusal çıkarlarına meydan okuma gerekçeleriyle 2006 yılından bu yana Avrupa Birliği ve ABD tarafından periyodik yaptırımlara ve seyahat yasaklarına maruz kalmaktadır. 10 Nisan 2006'da üst düzey yetkililerle birlikte AB ülkelerine seyahatleri yasaklanmış, 18 Mayıs 2006'da ise mal varlıkları dondurulmuştur. Hükûmetin COVID-19 salgınını ele alışı yaygın bir hoşnutsuzluk yaratırken, tartışmalı 2020 Belarus devlet başkanlığı seçimi eşi görülmemiş protestoları tetiklemiştir. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Bürosu, protestoculara yönelik 450'den fazla belgelenmiş işkence, tutuklulara kötü muamele, cinsel taciz ve tecavüz vakası olduğunu rapor etmiştir. Seçimlerin ardından Lukaşenko, Avrupa Birliği ve ABD tarafından meşru cumhurbaşkanı olarak kabul edilmemektedir.