Halil Berktay, (d. 27 Ağustos 1947), Türk tarihçi, yazar ve İbn Haldun Üniversitesi'nde akademisyen. Taraf gazetesinde köşe yazarlığı yapmıştır. Halen Serbestiyet internet sitesinde yazarlık yapmaktadır.

Akademik hayatı

Berktay, entelektüel bir Türk komünist ailede doğdu. Babası Erdoğan Berktay, eski bir gizli Türkiye Komünist Partisi üyesiydi. Bu etkinin bir sonucu olarak kendini "bağımsız bir sol-entelektüel" olarak tanımlamadan önce yirmi yıl Maoist olarak kaldı.
İlkokul ve ortaokulu İzmir'de Gazi İlkokulu ve yatılı İzmir Koleji'nde (Bornova Anadolu Lisesi) okudu. Daha sonra burslu olarak lise öğrenimini gördüğü Robert Koleji'nden 1964'te mezun olan Berktay, 1968'de Bachelor of Arts ve 1969'da Master of Arts derecelerini alarak Yale Üniversitesi'nde ekonomi eğitimi aldı. 1990 yılında Birmingham Üniversitesi'nden doktora derecesi aldı. 1969-1971 ve 1978-1983 yılları arasında Ankara Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Demokratik Toplum İçin Öğrenciler'in Yale şubesinin kuruluşunda yer aldı. Helsinki Yurttaşlık Derneği'nin kurucu üyelerindendir.
1992-1997 yılları arasında Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi'nde ders verdi. 1997 yılında Harvard Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi olarak bulundu ve 2006 yılında Harvard'a dönmeden önce Sabancı Üniversitesi'nde ders verdi.
Berktay'ın araştırma alanları, 20. yüzyıl Türk milliyetçiliğinin tarihi ve tarihçiliğidir. Sosyal ve ekonomik tarihi (Avrupa tarihi, özellikle Orta Çağ tarihi dahil) karşılaştırmalı bir bakış açısıyla inceler. Türk milli hafızasının inşası üzerine de yazılar yazmıştır.
Berktay, Taner Akçam'dan sonra Ermeni soykırımını kabul eden ilk Türk tarihçilerden biridir. Eylül 2005'te Berktay ve aralarında Murat Belge, Edhem Eldem, Selim Deringil'in de bulunduğu tarihçi arkadaşları, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşünü tartışmak üzere akademik bir konferansta bir araya geldiler.
Berktay, Türk hükûmetinin Ermeni soykırımı ile ilgili birçok delil ve belgeyi Türk arşivlerinden tasfiye ettiğini ortaya çıkardı. Ona göre tasfiye "büyük olasılıkla Türkiye'nin Londra ve NATO eski büyükelçisi ve Türk Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Muharrem Nuri Birgi tarafından uygulandı". Berktay ayrıca, "Nuri Birgi'nin arşivleri taradığı sırada ortak bir arkadaşıyla düzenli olarak görüştüğünü ve bir ara Ermenilere atıfta bulunarak 'Onları gerçekten katlettik' diye acıklı bir şekilde itiraf ettiğini" iddia etti.
Halen İbn Haldun Üniversitesi'nde Tarih bölüm başkanı ve rektör danışmanı olarak görev yapmaktadır.
Berktay, Türkiye'de Ermeni soykırımı ve Türkiye'nin soykırımı inkârı konusunda açık diyalog taraftarı olarak ülkesinde tehditler alıyor.

1 Mayıs tartışması

Halil Berktay 1 Mayıs 1977'de İşçi Bayramı kutlamasına yönelik saldırıyı "solun kendi iç çatışması" olduğunu idda etti. O dönem medyada çok tartışılan bu iddiaya özellikle sol kesimden tepki geldi. Birikim Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Sedat Laçiner, olayın tanığı olduğunu belirterek, güvenlik güçlerinin konuşlandığı Sular İdaresi binasından insanların üzerine ateş açıldığını söyledi. Star gazetesi yazarı ve eski MİT mensubu Mahir Kaynak ise yaşananların bir hesaplaşma değil "bir istihbarat örgütünün operasyonu" olduğunu söyledi.
İki ayrı evliliğinden Ada Berktay ve Aslıgül Berktay adında iki kızı vardır.


== Kaynakça ==