Ekmeleddin Mehmet İhsanoğlu (d. 26 Aralık 1943, Kahire), Türk bilim adamı, kimya ve bilim tarihi profesörü, akademisyen, diplomat, devlet adamı, yazar. 2004 ve 2014 yılları arasında Birleşmiş Milletler'den sonra ikinci büyük uluslararası örgüt olan İslam İşbirliği Teşkilatı’nın genel sekreterliğini sürdürmüştür.
Türk kültürü, İslam Dünyası ve Batı Dünyası ilişkileri ve Türk-Arap ilişkileri hakkında değişik dillerde çok sayıda eseri olan İhsanoğlu, Bilim ve eğitim tarihine katkı ve hizmetlerinden dolayı birçok ödülün yanı sıra Devlet Üstün Hizmet Madalyası sahibidir.
16 Haziran 2014'te Cumhuriyet Halk Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi arasındaki, 2014 cumhurbaşkanlığı seçimleri için aday belirleme görüşmeleri çerçevesinde CHP ve MHP tarafından "çatı aday" olarak gösterilmiştir. Daha sonra da bu partiler tarafından ve bazı meclis dışında kalan partiler tarafından cumhurbaşkanlığına ortak (çatı) aday gösterilmiştir. Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri'nde MHP İstanbul milletvekili olmuştur.
İngilizce ve Arapçanın yanı sıra orta düzeyde Fransızca ve Farsça bilmektedir. Bazı kaynaklarda ise bu dört dili akıcı olarak konuştuğu belirtilmiştir.

Yaşamı

Ekmeleddin İhsanoğlu 26 Aralık 1943'te Kahire'de doğmuştur. Babası Yozgatlı müderris Mehmed İhsan Efendi, annesi Rodoslu bir Türk ailenin kızı olan Saniye Hanım'dır. İhsan Efendi, eğitim için 1924'te geldiği Mısır'a yerleşmiş ve 1951'de Ayn Şems Üniversitesi Şarkiyat Bölümü Türk Dili ve Edebiyatı Kürsüsü'nü kurmuştu.
Ekmeleddin İhsanoğlu, Mısır'da Hıdiviye Lisesi'nden mezun olduktan sonra Ayn Şems Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya bölümünde yükseköğrenim gördü. Öğrenciliği sırasında Kahire Millî Kütüphanesi'nde Türkçe yazma ve basma kitapların kataloglamasında çalıştı. 1966'da Fen Fakültesi'nden mezun oldu ve El-Ezher Üniversitesi'nde akademik hayata başladı. Yüksek lisansı sırasında El Ezher Üniversitesi'nde asistanlık ve Ayn Şems Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı okutmanlığı yaptı. Bilim tarihi çalışmalarının yanı sıra Abdülhak Hamit Tarhan, Tevfik Fikret, Mehmet Akif, Yahya Kemal, Necip Fazıl, Nâzım Hikmet gibi şairlerin eserlerini Arapçaya çevirerek Türk kültürünü Araplara tanıtmaya çalıştı; Türk yazarlarından hikâyeler içeren bir antoloji hazırladı (1970).
1970 yılında Türkiye'ye geldi ve Ankara Üniversitesi'nde göreve başladı. 1971'de eczacı Füsun Bilgiç ile evlendi, üç çocuk sahibi oldu. 1974'te Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi'nde Organik kimya alanında doktorasını tamamladıktan sonra, Birleşik Krallık'ta Exeter Üniversitesi'nde doktora-sonrası çalışmalar yaptı.
1980 yılında İslam İşbirliği Örgütü'nün tavsiyesi ile İstanbul'da kurulan İslâm Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA)'nin başkanlığına getirildi. Bu görevi 25 yıl sürdürdü. IRCIA bünyesinde Türk ve İslam kültürü konusunda büyük bir ihtisas kütüphanesi ve arşivi kurulmasına öncülük etti.
1984'te İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'ne girerek profesör oldu. Bu üniversitede Bilim Tarihi Anabilim Dalı'nı kurdu. Üniversite ve IRCICA'daki görevlerinin yanı sıra Türk Bilim Tarihi Kurumunun başkanlığı ve İstanbul Üniversitesi Bilim Tarihi Müze ve Dokümantasyon Merkezi müdürlüğü görevlerinde bulundu.

İslam İşbirliği Teşkilatı genel sekreterliği

İhsanoğlu, 14-16 Haziran 2004'te İstanbul'da düzenlenen İslam Konferansı Örgütü (sonradan İslam İşbirliği Teşkilatı adını almıştır) 31. Dışişleri Bakanları Toplantısında, Genel Sekreterlik için Türkiye'nin adayı olarak gösterildi. Malezya ve Bangladeş ile genel sekreterlik için yarışan İhsanoğlu, 5 Haziran 2004′te Genel Sekreterliğine seçildi. Örgütün seçimle gelen ilk genel sekreteri ve ilk Türk genel sekreteri oldu; görevi 1 Ocak 2005'te devraldı. Görev süresi, 18-20 Haziran 2008 tarihlerinde Kampala'da düzenlenen 35. Dışişleri Bakanları Konseyi'nde 5 yıllık bir süre için uzatıldı.
İhsanoğlu, genel sekreterlik görevini Cidde'de düzenlenen törenle 30 Aralık 2013′te Suudi Arabistanlı İyad Medeni'ye devretti.