Robert James Fischer (d. 9 Mart 1943, ABD - ö. 17 Ocak 2008, İzlanda), Amerikalı satranç büyükustası ve 11. Dünya Satranç Şampiyonu'dur. 1972 Dünya Satranç Şampiyonası'nda Boris Spasski'yi yenerek bu ünvanı kazanmış ve 1972-1975 yılları arasında ünvanını korumuştur. 1975 yılında yapılacak ünvan maçının koşulları konusunda FIDE ile anlaşmazlığa düşmüş ve maça çıkmamıştır. Bunun üzerine şampiyonluk unvanı hükmen Anatoli Karpov'a verilmiştir.
Fischer, birçok satranç otoritesi ve tarihçisi tarafından satranç tarihinin en etkili oyuncularından biri olarak değerlendirilmektedir. 14 yaşında Amerika Birleşik Devletleri Satranç Şampiyonası'nı kazanmış, 15 yaşında büyükusta ünvanını elde etmiştir. 1972 yılında Boris Spasski'ye karşı kazandığı şampiyonluk maçı, Soğuk Savaş dönemi bağlamında geniş yankı uyandırmış ve satrancın dünya genelinde daha geniş kitlelerce ilgi görmesine katkıda bulunmuştur.
1992 yılında Yugoslavya'ya uygulanan yaptırımlara rağmen Boris Spasski ile yeniden maç yapması nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri makamlarıyla hukuki sorunlar yaşamıştır. 2004'te Japonya'da gözaltına alınmasının ardından İzlanda vatandaşlığına kabul edilmiş ve yaşamının son yıllarını Reykjavík'te geçirmiştir.

Çocukluğu ve gençliği

Fischer, 9 Mart 1943'te Chicago'da doğmuştur. Annesi Regina Fischer, Avrupa'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmiş Yahudi bir aileden gelmektedir. Fischer, çocukluğunun büyük kısmını annesiyle birlikte Brooklyn'de geçirmiştir. Satrancı 6 yaşında öğrenmiş ve kısa sürede satranç çalışmalarına yoğunlaşmıştır.
1956'da, 13 yaşındayken Amerika Birleşik Devletleri Gençler Satranç Şampiyonası'nı kazanmıştır. Aynı yıl Donald Byrne'a karşı oynadığı ve sonradan “Yüzyılın Oyunu” olarak anılan karşılaşmayla dikkat çekmiştir. 1957-1958 sezonunda Amerika Birleşik Devletleri Satranç Şampiyonası'nı kazanmış ve 1958'de büyükusta unvanını almıştır.

Dünya şampiyonluğu ve unvanını kaybetmesi

Fischer, 1972'de İzlanda'nın başkenti Reykjavík'te düzenlenen Dünya Satranç Şampiyonası'nda Sovyet dünya şampiyonu Boris Spasski ile karşılaşmıştır. Serinin ilk oyunlarında geriye düşmesine rağmen karşılaşmayı 12,5-8,5 kazanarak dünya şampiyonu olmuştur. Bu sonuç, Sovyet oyuncuların uzun süredir sürdürdüğü dünya şampiyonluğu üstünlüğünü sona erdirmiştir.
1975'te Fischer'ın Anatoli Karpov'a karşı ünvanını savunması beklenmiş ancak Fischer, maç koşulları konusunda FIDE ile anlaşmazlık yaşamıştır. Taleplerinin kabul edilmemesi üzerine maça çıkmamış ve FIDE, Karpov'u hükmen galip sayarak yeni dünya şampiyonu ilan etmiştir.