Kerim Afşar, Türk tiyatro sanatçısı (ö. 2003)

Kerim Afşar Kimdir ve Hayatı

Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı olan Kerim Afşar, 13 Ağustos 1930 tarihinde İstanbul'un Kadıköy ilçesinde dünyaya geldi. Gazeteci İlhan Selçuk'un ses ustası, Uğur Mumcu'nun ise Kerim Atatürk diye nitelendirdiği usta sanatçının ailesi daha sonra Gelibolu'ya göç etti. Eğitim hayatına adım atan Afşar, 1948 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Yüksek Bölümüne girerek 1953 yılında bu kururdan mezun oldu. Konservatuvar yıllarında Müşfik Kenter ve Yıldırım Önal gibi Türk tiyatrosunun unutulmaz isimleriyle tanıştı. Henüz okulunu bitirmeden oyunlarda rol almaya başlayan sanatçı, 45 yıllık zengin sahne hayatı boyunca 100 civarında tiyatro oyununda, ayrıca birçok film ve dizide rol aldı.

Sanat Yaşamı, Radyo ve Seslendirme Çalışmaları

TRT ekranlarında ve radyolarında yayınlanan Radyo Tiyatrosu programlarında unutulmaz karakterler çıkaran ve sayısız seslendirme yapan Kerim Afşar, yakın tarih açısından çok önemli bir görevi de üstlendi. 27 Mayıs Darbesi sonrasında radyolarda okunan tarihi Nutuk metninin seslendirmesini bizzat Kerim Afşar gerçekleştirdi. İlk sinema filmini 1966 yılında çeviren sanatçı, sinema yerine tiyatro sahnelerini tercih etti. 1980 yılında Peter Stein'in davetiyle Berlin'e giderek orada sergilenen oyunlarda sahne aldı. Türkiye'ye döndükten sonra Devlet Tiyatroları'ndan emekli olan Afşar, sanat hayatını Ankara Sanat Tiyatrosu (AST) bünyesinde sürdürdü ve ayrıca İstanbul Şehir Tiyatroları'nda da sahneye çıktı. Sanatçı Esin Afşar'ın eski eşi olan Kerim Afşar, bir süre sonra Devlet Tiyatrolarının talebi üzerine kurumdaki görevine geri döndü.

Sahnede Geçen Bir Ömür ve Veda

Türkçeye, Mustafa Kemal ve O'nun Dil Devrimine olan bağlılığı ile bilinen Kerim Afşar, eşi Leyla Afşar'ın Dil Derneği'yle ortak çabaları sonucunda adını yaşatmak için kurulan Dil Derneği Kerim Afşar Ödülü ile anılmaya devam etmektedir. 2002 yılında Uğur Mumcu'nun yazılarından derlenen Bugün Ne Yazsam? oyunu Ankara'da sahnelendikten sonra beş il ve ilçeye turneye çıkmaya hazırlanıyordu. Büyük Tiyatro'daki ilk oyun öncesinde öğrencileri ve dostlarının kendisini iyi hissetmiyorsa turneye çıkmaması yönündeki uyarılarına karşı Afşar, Ben ölürsem sahnede ölürüm diyerek yanıt vermişti. Karaciğer yetmezliği sebebiyle 20 Eylül tarihinde hastaneye kaldırılan usta sanatçı, 26 Eylül 2003 tarihinde, yani 71. Dil Bayramı'nın kutlandığı gün, Fikret Otyam'ın kendisini hastanede ziyaret ettiği gün içinde hayatını kaybetti.

Rol Aldığı Önemli Tiyatro Oyunları

Sanat hayatı boyunca pek çok klasik ve çağdaş oyunda sahne alan Kerim Afşar'ın rol aldığı başlıca yapımlar arasında 1954 yılında Ankara Devlet Tiyatrosu'nda sahnelenen Tanrı Dağı Ziyareti ve Tanrılar ve İnsanlar yer alır. 1950'li ve 1960'lı yıllarda Genç Osman, Haydutlar, IV Henry, Oğuz Ata, Misafir, Yağmurcu, Aşk Acısı, Dışardakiler, Onunikinci Gece, Kral Lear, Rehin Sandığı, Günden Geceye, Babamızın Evinde Hayat, Büyük Jüstinyen, Gergedan, Midasın Kulakları, Ay Herkese Gülümser gibi oyunlarda rol aldı. Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde Amerikan Rüyası, Andora, Don Juan, Polisler, Palto, Kahvede Şenlik Var, Kaktüs Çiçeği, Andromak, Cadı Kazanı, Becket Yahut Tanrılarının Şerefi, Romeo Juliet, Hastalık Hastası, Bağdat Hatun, Küheylan, Tarla Kuşuydu Juliet, İnsandan Kaçan ve My Fair Lady gibi oyunlarda seyirci karşısına çıktı. Yaşasın Edebiyat, Buzcu Geliyor, Galilei'nin Yaşamı, Kuvayi Milliye Destanı ve Rutkay Aziz'in yönettiği 1998 yapımı Ankara Sanat Tiyatrosu sahnelemesi olan Kayıplar oyunu sanatçının sahne mirasının önemli halkalarını oluşturdu.