Kral Sisowath, Kamboçya Kralı (d. 1840)

Kamboçya Kralı Sisowath'ın Kökenleri ve Etimolojisi

Kmerce yazılışı ព្រះបាទស៊ីសុវតិ្ថ olan Sisowath, 7 Eylül 1840 tarihinde dünyaya gelmiş ve 9 Ağustos 1927 tarihine kadar yaşamıştır. 1904 yılından ölümüne kadar Kamboçya Kralı olarak tahtta kalmıştır. Kendisi Kral Ang Duong'un oğlu, Prens Si Votha ile Kral Norodom'un ise üvey kardeşidir. Dünyaya geldiği dönemde Ang Sar adını taşıyan Sisowath, Siyam ve Vietnam'ın hükümdarlığı altında doğmuştur. Kraliyet ailesi Vietnam bölgesinde yaşamaktansa Siyam bölgesini tercih etmiş, bu doğrultuda Sisowath da kardeşi Kral Norodom gibi Siyam'ın başkenti Bangkok'ta eğitim almıştır. 1860 yılında babası Kral Ang Duong ölene dek de ülkesine geri dönmemiştir.

Taht Mücadelesi ve Fransız Himayesinin Başlangıcı

Babası vefat ettiğinde, üvey kardeşi Prens Si Votha'nın tahta geçmesini engellemek amacıyla acilen başkent Oudong'a dönen Sisowath bu amacına ulaşmıştır. Tahta ise diğer üvey kardeşi Norodom oturmuştur. Norodom'un kral olmasının ardından Kamboçya'da çıkan isyanları fırsat bilen Fransızlar, Güneydoğu Asya'daki hakimiyetlerini genişletmek için harekete geçmiş ve Norodom'a Fransız hakimiyetini kabul ettirmiştir. Vietnamlılar ile Taylandlıların Kamboçya'dan çıkarılmasıyla ülke tamamen Fransız himayesi altına girmiştir. Sisowath ise 1864 yılında Fransız kontrolündeki Vietnam'ın Saygon şehrine yerleşmiştir. Fransızlar, Kamboçya'daki isyanlar yüzünden hayati tehlikesi olduğunu öne sürerek Sisowath'ı himayeleri altında yaşamaya ikna etmişlerdir. Aslına bakılırsa Fransızlar, Norodom'a istediklerini kabul ettirebilmek için Sisowath'ı bir koz olarak kullanmakta ve gerektiğinde Norodom'u tahttan indirip yerine Sisowath'ı geçirmekle tehdit etmekteydiler.

Sömürge Dönemi ve Tahta Çıkış Süreci

1867 yılında Kamboçya'da Fransızlara karşı ayaklanma patlak vermiş, Kral Norodom isyanı bastırmak adına Sisowath'tan destek istemiştir. Vietnam'dan Oudong'a gelen Sisowath isyanın bastırılmasına katkı sağlamıştır. 1884 yılına gelindiğinde Fransızlar Vietnam, Laos ve Kamboçya'da tam kontrolü ele geçirmiş; 1893 yılında Siyam'ın da mağlup edilmesiyle Kamboçya açıkça bir Fransız sömürgesi haline gelmiştir. Bu süreçte başkent ile kraliyet ailesi Phnom Penh şehrine taşınmıştır. Tüm bu gelişmeler yaşanırken Sisowath, Fransız sömürge yönetimine tam bir destek vermiştir. Bu destek neticesinde Fransızlar, Norodom'a baskı uygulayarak Sisowath'ı veliaht ilan ettirmiştir. Böylece 1904 yılında Norodom'un vefatının ardından, Norodom'un oğlu Prens Yukanthor yerine Sisowath taç giymiştir.

Krallık Dönemi ve Son Yılları

Selefi Norodom gibi Sisowath da hükümdarlığı boyunca Fransızların talimat dışına çıkmamıştır. Bu sadakatin karşılığında Fransızlar tarafından kendisine yeni bir buharlı yat, yeni bir kraliyet sarayı ve yıllık 250 libre yüksek kalitede afyon verilmiştir. Sisowath, 1927 yılında Phnom Penh'de hayatını kaybetmiştir. Vefatının ardından tahta oğlu Prens Sisowath Monivong geçmiştir.