Fidel Castro ve Küba Devrimi'nin Liderlik Dönemi

Fidel Alejandro Castro Ruz, 13 Ağustos 1926 tarihinde Mayarí'de dünyaya gelmiş ve 25 Kasım 2016 tarihinde Havana'da hayata gözlerini yummuştur. 1959 yılından 2008 yılına kadar Küba'nın lideri olarak görev yapan Kübalı siyasetçi ve devrimcidir. 1959 ile 1976 yılları arasında Küba başbakanı, 1976 ile 2008 yılları arasında ise Küba devlet başkanı olarak görev yürütmüştür. Marksist-Leninist ve Küba milliyetçisi ideolojiye sahip olan Castro, 1965 ile 2011 yılları arasında Küba Komünist Partisi'nin birinci sekreteri olarak da çalışmıştır. Onun yönetimi altında Küba, tek partili bir komünist devlet hâline gelmiş; sanayi ve ticaret kamulaştırılmış ve toplumun çeşitli kesimlerinde sosyalist reformlar hayata geçirilmiştir.

Birán'da zengin bir İspanyol çiftçinin oğlu olarak doğan Castro, Havana Üniversitesi'nde hukuk eğitimi alırken solcu ve anti-emperyalist fikirleri benimsemiştir. Dominik Cumhuriyeti ve Kolombiya'da sağcı hükûmetlere karşı isyanlara katıldıktan sonra, Küba Devlet Başkanı Fulgencio Batista'yı devirmeyi planlamış ve 1953'te Moncada Kışlası'na başarısız bir saldırı düzenlemiştir. Bir yıl hapis yattıktan sonra Meksika'ya giden Castro, kardeşi Raúl Castro ve Ernesto “Che” Guevara ile birlikte 26 Temmuz Hareketi adlı devrimci grubu kurmuştur. Küba'ya döndüğünde, Sierra Maestra'dan Batista'nın güçlerine karşı gerilla savaşı yürütmüş ve Küba Devrimi'nde kilit bir rol oynamıştır. 1959'da Batista'nın devrilmesinin ardından başbakan olarak iktidarı ele geçirmiştir. Amerika Birleşik Devletleri, Castro'nun hükûmetine karşı suikast girişimleri, ekonomik ambargolar ve 1961'deki Domuzlar Körfezi Çıkarması dahil olmak üzere çeşitli girişimlerde bulunmuş ancak başarılı olamamıştır. Bu tehditlere karşı Sovyetler Birliği ile ittifak kuran Castro, Sovyetlerin ülkeye nükleer silah yerleştirmesine izin vermiş ve bu durum 1962'de Küba Füze Krizi'ne yol açmıştır.

Gençlik Yılları ve Siyasi Uyanış

Orta hâlli İspanyol göçmeni Ángel Castro y Argiz ile aşçısı Lina Ruz González'in evlilik dışı doğan beş çocuğundan ikincisidir. İspanya'nın Galiçya bölgesinde dünyaya gelen babası, Küba Bağımsızlık Savaşı sırasında adaya gelen İspanyol askerlerinden biriydi. Savaş sonrasında Oriente ilinde başarılı bir şeker kamışı yetiştiricisi olmuştu. Fidel Castro, United Fruit Company'nin denetimi altındaki yoksul bir yöre olan Mayarí'de yetişmiştir. Santiago'daki Katolik okullarında ve Havana'daki Cizvit lisesi Belén İlahiyat Okulu'nda öğrenim görmüş, 1945'te başladığı Havana Üniversitesi'nden 1950 yılında hukuk doktoru olarak mezun olmuştur.

Öğrencilik yıllarında, 1947'de Dominik Cumhuriyeti'nde Rafael Trujillo'nun sağcı askerî cuntasına karşı başarısız bir devrimci harekete ve 1948'de Bogotá'daki kent ayaklanmalarına katılmıştır. 1947'de Küba Halk Partisi'ne giren Castro, 1950-1952 yılları arasında avukatlık yapmış ardından Temsilciler Meclisi seçimleri için adaylığını koymuştur. Ancak 10 Mart 1952'de iktidardaki Carlos Prío Socarrás hükûmetini deviren eski başkanlardan General Fulgencio Batista seçimleri iptal etmiştir.

Küba Devrimi ve İktidara Geliş

1953 başlarında Batista diktatörlüğünü yıkmak amacıyla küçük bir grup oluşturan Castro, 26 Temmuz'da Santiago'daki Moncada Kışlası'na 165 arkadaşıyla birlikte baskın düzenlemiş ancak başarısızlığa uğrayarak tutuklanmıştır. 16 Ekim 1953'te Santiago'daki Küba Yüksek Mahkemesi'nde yaptığı yargılamada 'Sayın yargıç siz beni mahkûm edin! Tarih beni haklı çıkaracaktır!' cümlesiyle biten ünlü savunmasını gerçekleştirmiştir. Mahkeme sonucunda 16 yıla mahkûm edilmiş, Juventud Adasında 21 ay hapis yattıktan sonra Batista'nın emriyle cezası bağışlanmıştır.

1955'te Küba'dan ayrılarak Meksika'ya geçen ve 26 Temmuz Hareketi'ni kuran Castro, Alberto Bayo'dan gerilla eğitimi almıştır. Üyeler, 2 Aralık 1956'da Granma yatıyla Küba'ya dönerek Oriente'de karaya çıkmıştır. Hükûmet kuvvetleriyle çatışmalarda arkadaşlarını yitiren Castro, kardeşi Raul Castro ve Ernesto Che Guevara dahil 12 arkadaşıyla birlikte Maestra Dağlarına çekilmiştir. İki yıl süren gerilla savaşı sonucunda siyasi desteğini yitiren Batista, 31 Aralık 1958'de Dominik Cumhuriyeti'ne kaçmıştır. Castro 1959'un ilk günlerinde Havana'ya girmiş; Manuel Urrutia Leo devlet başkanlığına, Fidel Castro ise başbakanlığa getirilmiştir.

#FidelCastro #KubaDevrimi #CheGuevara #SogukSavas #Tarih