Nikolay Stepanoviç Gumilyov (Rusça: Николай Степанович Гумилёв, 15 Nisan 1886 - 25 Ağustos 1921) Akmeizm hareketini kuran önemli bir Rus şair. İngiliz şairlerden Rupert Brooke ile çok fazla kıyaslanır.
Soyisminin çeşitli varyasyonları vardır: Gomilev, Gumilev, Gomilov, Goemilov, Goemiljow, Goumileff, Gumileff, Gumiliovas.

Yaşamı

Donanma hekimi Stepan Yakovlevich Gumilyov ve Anna Ivanovna L 'vova'nın oğlu olarak Kronstadt'ta doğdu. Çocukken lakabı şahin pençesiyd. Simgeci şairi Innokentiy Annensky'in, öğretmeni olduğu Tsarskoe Selo gymnasiumda okudu. Sonra, Gumilyov, şiiri yazmak için kendisini teşvik edenin Annensky olduğunu söyedi.
8 Eylül 1902'de ilk yayını I run from cities into forest (Rusça: Я в лес бежал из городов) isimli şiiriydi. 1905'te ilk şiir kitabı The Way of Conquistadors yayımlandı. Çad zürafalarından, Caracalla timsahlarına kadar konuları en fazla hayal edilebilen egzotik şiirlerdi. Gumilyov kitabıyla gurur duyduğu halde, eleştirmenler tekniği çok saçma buldular. Daha sonra deneyimsiz kişilerin şiirleriyle ilgilendi.
1907 ve sonrasında Nikolay Gumilyov özellikle İtalya ve Fransa olmak üzere kapsamlı bir şekilde Avrupa'ya yolculuk yaptı. 1908'de yeni toplaması Romantic Flowers ortaya çıktı. Paris'te kaldığı süre içerisinde edebi dergi Sirius'u yayımladı fakat sadece üç sayı sürdürebildi. Rusya'ya döndüğünde edebi sürekli yayın Apollon'a katkıda bulundu. O dönemde aslında varolmayan Cherubina de Gabriak'a aşık oldı. Gabriak'in aslında iki insan için edebi bir lakap olduğunu öğrendi. Biri engelli bir öğretmen diğeri ise Maximilian Voloshin'di. Bu mesele yüzünden 22 Kasım 1909'da Voloshin ile bir düello yaptı.
Önceleri Flaubert ve Rimbaud'u beğenen Gumilyov, Afrika'yla büyülendi ve neredeyse her yıl oraya yolculuk yaptı. Etiyopya'da aslan avladı, St. Petersburg Müzesinin antropoloji ve etnografya bölümü için Afrikalıların el işlerinden örnekler getirdi. Afrika temalarından oluşan Tent (1921) isimli derlemesi şiirinin dönüm noktasıydı.

Şairler Loncası

1910'da Gumilyov simgeci şairi ve filozof Vyacheslav Ivanov'un etkisi altına girdi. Akşam toplantılarında onun şiir üzerine görüşlerini benimsedi. Eşi Anna Ahmatova'da İvanov'un partilerinde ona eşlik etti. Gumilyov ve Akhmatova, 25 Nisan'da evlendi. 18 Eylül 1912'de Rusya'nın en popüler tarihçisi olacak Lev Gumilyov doğdu.
Rus simgeciliğinin belirsiz gizemciliğinden hoşnutsuz, Rus şiirleride yaygınlaştıktan sonra, Gumilyov ve Sergei Gorodetsky, batı Avrupa'nın Orta Çağ'a özgü loncalarından ilham alarak şairlerin sözde loncasını kurdu. Onlar, şiirin tıpkı mimarinin ihtiyaç duyduğu gibi ustalığa ihtiyaç duyduğu bir görüşü benimsedi. İyi bir şiir yazmayla bir katedrali inşa etmeyi kıyasladılar. Bu grubun ideallerini betimlemek için, Gumilyov 1910'da The Pearls ve 1912'de the Alien Sky yayınladı. Hareketin en dikkat çekici ve dayanıklı ürününü Osip Mandelstam Stone (1912) isimli şiir derlemesiyle yaptı.
Akmeizmin ilkelerine göre, herkes yeteneğine bakılmaksızın yüksek kaliteli şiir üretmeyi öğrenebilir. Sadece, loncanın ustalarını yani Gumilyov ve Gorodetsky'i izlemesi yetecektir. Onların kendi modeli, Theophile Gauthierdi ve Fransız Parnasse'ının temel ilkelerinden yararlandılar. Bu yol, Gumilyov'un şiirlerinin rengarenk ve egzotik konu içeriğiyle birleştirdi, loncaya büyük sayıda amatör şair katıldı. Gayri resmi olmasına rağmen birkaç büyük şair, özellikle Georgy Ivanov ve Vladimir Nabokov, Gumilyov'un okulunu geçti.