George Gerbner, Macar asıllı Amerikalı iletişim bilim profesörü (ö. 2005)

George Gerbner Hayatı ve Akademik Yolculuğu

Macar asıllı Amerikalı iletişim bilim profesörü olan George Gerbner, 8 Ağustos 1919 tarihinde Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de dünyaya gelmiştir. Hayatının ilerleyen dönemlerinde, 1939 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşerek akademik kariyerine bu ülkede devam etmiştir. Temple Üniversitesi'nde öğretim üyeliği görevini üstlenen Gerbner, aynı zamanda Pennsylvania Üniversitesi bünyesinde yer alan Annenberg İletişim Okulu'nun eski dekanı olarak tanınmıştır. Medya endüstrilerinin gittikçe tekelci bir yapıya bürünmesi üzerine yürüttüğü derinlemesine çalışmalar sayesinde bu alanda küresel bir otorite haline gelmiştir. 24 Aralık 2005 tarihinde hayata gözlerini yummuştur.

Kültürel Göstergeler Projesi ve Medya Analizleri

Gerbner, 1967 yılından bu yana prime-time televizyon programları üzerine gözlemler ve analizler yürüten Kültürel Göstergeler Projesi'nin müdürlüğünü üstlenmiştir. Başlattığı bu proje ile iletişim çalışmalarına devasa katkılarda bulunan bilim insanı, görsel-işitsel medyanın kültürel çevremizi nasıl etkilediğini ve şekillendirdiğini anlamaya ve eleştirmeye odaklanmıştır. Gerbner'e göre medyada sürekli olarak cinsellik ve şiddete dayalı programlar üretilmektedir; örnek olarak Sahil Güvenlik, Zeyna ve Herkül gibi yapımlar gösterilmektedir. Bu konuların diyalogdan ziyade imaja dayanması, dünyanın her yerinde kolayca anlaşılabilir olmalarını sağlamaktadır. Gerbner, imaja dayalı bu tür yapımların üretilme nedenini, onların yabancı televizyonlara son derece kolay bir şekilde pazarlanabilmesiyle açıklamıştır. Ayrıca 1996 yılında birkaç meslektaşıyla bir araya gelerek yurttaşlara sadece tüketerek yurttaş olunamayacağını anlatmak ve zihinleri çevreleyen kültür endüstrilerine karşı toplumu harekete geçirmek amacıyla Kültürel Çevre Hareketi'ni kurmuş ve başkanlığını yürütmüştür.

İletişim Modelleri ve Temel Kavramları

Akademik alanda çığır açan çalışmalara imza atan Gerbner, geliştirdiği diyalektik iletişim modeli sayesinde Shannon-Weaver'ın doğrusal modelinin hedefin alımlamasını tam olarak ölçemeyeceğini kanıtlamıştır. Medya ve iletişim literatürüne kazandırdığı başlıca kavramlar arasında Televizyon Dünyası, Mutlu Şiddet, Acımasız Dünya Sendromu ve Kültürel Ekme yer almaktadır.

Acımasız Dünya Sendromu ve Kültürel Ekme Kuramı

Gerbner'in ünlü ekme kuramı yaklaşımına göre, televizyonda izleyiciye sürekli olarak sunulan mesajlar, kişilerin gerçeklik hakkındaki fikirlerini ve tutumlarını derinden etkilemektedir. Gerbner ve arkadaşları, televizyonun toplumdaki egemen fikirleri sürekli olarak ektiğini savunmuş ve çok televizyon izleyen kişilerin gerçeklik algısının doğrudan televizyon mesajlarıyla oluştuğunu belirtmiştir. Buradan hareketle, televizyondaki aşırı şiddet içeriklerinin birçok insanın dış dünyadan korkmasına sebep olduğu vurgulanmış ve bu kişilerin dünyayı gerçek hâlinden çok daha güvensiz bir ortam olarak değerlendirdikleri ortaya konulmuştur.