Fanni veya Fanya Yefimovna Kaplan (Rusça: Фанни Ефимовна Каплан; 10 Şubat 1890 – 3 Eylül 1918), Bolşevik lideri Vladimir Lenin'e suikast girişiminde bulunan bir Rus sosyalist devrimci suikastçıdır. Çeka tarafından 1918 yılında tutuklandı ve idam edildi.
Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Kaplan, Çarlık döneminde devrimci faaliyetleri nedeniyle ağır çalışma cezasına çarptırıldı. Sosyalist Devrimci Parti üyesi olan Kaplan, Bolşevikler tek parti yönetimine geçip partisini yasakladığında Lenin'i “devrim haini” olarak gördü. 30 Ağustos 1918'de Moskova'daki bir fabrikadan çıkmakta olan Lenin'e yaklaşarak üç el ateş etti ve Lenin'i ağır yaraladı. Çeka tarafından sorgulandığında suç ortaklarının adını vermeyi reddetti ve idam edildi. Kaplan girişimi ve Moisey Uritski suikastı, Sovyet Rusya hükûmeti tarafından Mart 1917'de Rus Geçici Hükûmeti tarafından kaldırılan idam cezasının geri getirilmesi için kullanıldı.

Gençliği

Kaplan, Yahudi bir ailenin yedi çocuğundan birisidir. Küçük yaşta siyasetin içine girer ve Sosyalist Devrimci Parti (SR) üyesi olur. Çarlık polisi tarafından 1906 yılında Kiev'de yakalanır ve bir bombalama olayına karışmaktan dolayı ömür boyu kürek cezasına çarptırılır. Sibirya'daki Nerchinsk katorgasındaki Maltsev ve Akatuy Hapishanelerinde yatar. Burada gözlerinden rahatsızlanacak ve görme yetisini neredeyse kaybedecektir (gözleri daha sonra iyileşecektir). Maltsev Hapishanesinde yoğun işkence görür. 1917 Şubat Devrimi ile Çarlık rejiminin devrilmesiyle beraber 3 Mart günü salıverilir. Gördüğü yoğun işkencelerden dolayı sürekli başağrısı ve görememe sorunları çekmektedir.

Bolşevik iktidarına muhalefet

Kaplan, SR üyesi olması nedeniyle Bolşeviklerin artan etkisinden ve özellikle Lenin'den rahatsız olur. Bolşevikler Sovyet organlarında çoğunlukta olmalarına rağmen SR'ların çoğunlukta bulunduğu Kurucu Meclisi kapatmaları onu derinden etkiler. Ocak 1918'de Kasım ayındaki seçimlerden sonra toplanan Kurucu Meclis'te SR'ların ardında ikinci parti konumuna düşen Bolşevikler Meclis'ten Sovyet iktidarını tanımasını istemiş, red cevabını alınca da Meclisi kapatmıştır. 1918 yılı Mart ayında Almanya İmparatorluğu ile imzalanan Brest Litovsk Antlaşması, Bolşeviklerin müttefikleri konumundaki Sol SR'ların hükûmetten çekilmelerine yol açar. Bolşevik iktidarına karşı yapılan ve Alman Elçisi Wilhelm von Mirbach'ın öldürülmesiyle başlatılan Sol SR darbe girişiminden sonra Kaplan, Lenin'i öldürmeye karar verir.