Jean Piaget, İsviçreli psikolog (ö. 1980)

Çocuk Gelişiminin Öncüsü Jean Piaget

9 Ağustos 1896 tarihinde İsviçre'nin Neuchâtel şehrinde dünyaya gelen Jean Piaget, çocuk gelişimi alanındaki çığır açıcı çalışmalarıyla tanınan dünyaca ünlü bir psikologdur. Uluslararası Eğitim Bürosu Direktörü olarak görev yaptığı dönemde, 1934 yılında yalnızca eğitim, toplumlarımızı olası bir çöküşten kurtarabilir diyerek çocukların eğitimine verdiği büyük önemi vurgulamıştır. Onun çocuk gelişimi hakkındaki teorileri, günümüzde bile okul öncesi eğitimin akademik programlarında önemli bir yer tutmaktadır. Ernst von Glasersfeld'e göre Piaget, yapılandırmacı yaklaşımın büyük öncüsü idi. Fikirleri 1960'lara kadar geniş çapta popülerlik kazanmasa da, sonrasında gelişim psikolojisi adı verilen psikoloji biliminin önemli bir alt disiplinini oluşturmuştur. 20. yüzyılın sonunda Piaget, B.F. Skinner'dan sonra o dönemin en çok alıntı yapılan ikinci psikoloğu olma başarısını göstermiştir. Bilim insanı 16 Eylül 1980 tarihinde Cenevre'de hayata gözlerini yummuştur.

Akademik Yaşamı ve Başarıları

Neuchâtel'de doğan Piaget, 1918 yılında Neuchâtel Üniversitesinde Bilim Doktorasını tamamlamıştır. 1921 senesinde çocuk psikolojisi üzerine çalışmalarına hız veren isim, 1929 yılında Cenevre Üniversitesindeki profesörlük görevine atanmıştır. Kariyeri boyunca pek çok önemli idari ve akademik görev üstlenen Piaget, 1940 yılında Psikoloji Laboratuvarı'nın yöneticisi ve aynı yıl İsviçre Psikoloji Cemiyeti'nin başkanı olmuştur. Bilimsel çalışmalarını uluslararası boyuta taşıyarak 1955 yılında Cenevre'deki Uluslararası Epistemoloji Merkezi'ni kurmuş ve yönetmiştir. Başarıları 1972 yılında Erasmus Ödülü ile taçlandırılmıştır. Yaşamının sonlarına doğru, 1977 yılında, kendi talebiyle ve Cambridge Üniversitesi işbirliğiyle kendi çalışmaları ve kuramının epistemolojisini anlattığı Piaget on Piaget isminde bir film çekilmiştir.

Teorik Çalışmaları ve Bilişsel Gelişim Evreleri

Genetik epistemoloji ve bilişsel gelişim alanında eşsiz çalışmalar yapan Jean Piaget, çocukta düşünce ve dil gelişiminin bir süreklilik içinde değil, evrelerden geçerek oluştuğunu ortaya koymuştur. Birey çevre ilişkilerinde etkin bir şekilde yapılanan dış dünyadan yalnızca izlenimler almakla kalmayıp zekasını etkin bir tarzda yapılandıran çocukta bilişsel yapı, Piaget'ye göre dört evrede gerçekleşmektedir. Bu evreler duyusal motor dönem (0-2 yaş), işlem öncesi dönem (2-5/6 yaş), somut işlemler dönemi (6/7-11/12 yaşlar) ve soyut işlemler dönemi (11/12 ve sonrası) olarak sıralanmaktadır. Jean Piaget, çocuk zihniyetinin yetişkinin zihniyetiyle hiçbir ilişkisi olmadığını savunmuştur. Çocuğun mantığının kendine özgü olduğunu ve düşüncesinin benmerkezli olduğunu belirten Piaget'ye göre çocuk, ancak başkalarının düşüncesiyle temasa geçtiği zaman mantıklı olmaya başlar. Ayrıca gelişim düzeyi kavramı da doğrudan Jean Piaget'ye borçluyuz. Piaget Teorisi olarak bilinen kuram, herkesin değişmez bazı düzeylerden geçtiğini ve bunların birbirinden ölçülebilir olarak ayrıldığını kanıtlamıştır.