Ignaz Semmelweis, Macar bilim insanı ve hekim (d. 1818)

Antiseptik Prosedürlerin Öncüsü

Ignaz Philipp Semmelweis (doğum adı: Ignác Fülöp Semmelweis; 1 Temmuz 1818 – 13 Ağustos 1865), Avusturya-Macaristanlı bir bilim insanı ve hekimdir. Tarihe antiseptik prosedürlerin öncüsü olarak geçen ve annelerin kurtarıcısı lakabıyla tanınan bu önemli isim, lohusalık humması insidansı ile doğum kliniklerindeki el yıkama alışkanlıkları arasındaki hayati ilişkiyi keşfetmiştir.

Lohusalık Ateşi ve Viyana Genel Hastanesi

Ondokuzuncu yüzyıl ortalarında hastanelerde son derece yaygın olan lohusalık ateşi, yüzde 10 ile yüzde 35 oranları arasında ölümcül olmaktaydı. Semmelweis, 1847 yılında Viyana Genel Hastanesi'nde kalsiyum hipoklorit içeren antiseptikler kullanarak el yıkama uygulamasını önermiştir. Bu yenilikçi yaklaşım sayesinde ölüm oranları önemli ölçüde azaltılmış ve el yıkamanın ölüm oranını yüzde 1'in altına düşürdüğü kanıtlanmıştır. Tüm bu bulgular Lohusa Ateşinin Kavramı, Etyolojisi ve Profilaksisi isminde bir kitapta derlenmiştir.

Bilim Dünyasının Direnci ve Trajik Son

Yayınlanan kitaplara ve kanıtlanan başarılara rağmen, Semmelweis'in gözlemleri zamanın yerleşik bilimsel ve tıbbi görüşleriyle çelişmiştir. Fikirleri tıp topluluğu tarafından reddedilmiştir çünkü bulgular için kabul edilebilir hiçbir net bilimsel açıklama sunamamıştır. Ayrıca bazı doktorlar, ellerin yıkanılması önerisini küçük düşürücü ve rahatsız edici bulmuşlardır. Meslektaşlarının giderek artan yoğun tepkisi sonucunda 1865 yılında sinir krizleri geçirmeye başlayan Semmelweis, bir arkadaşı tarafından akıl hastanesine hapsettirilmiştir. Hastaneye alındıktan sadece 14 gün sonra, 47 yaşında, gardiyanlar tarafından dövülmüş ve muhtemelen sağ elinde dayak sonrası oluşan kangrenden kaynaklanan bir yaradan ötürü hayata veda etmiştir.

Mirası ve Mikrop Teorisinin Doğrulaması

Semmelweis'in öncü uygulaması, sonradan Louis Pasteur tarafından mikrop teorisi ile doğrulanmıştır. Yapılan bu hijyenik yöntemler, ölümünden sadece birkaç yıl sonra yaygın bir şekilde kabul görmüştür. Aynı zamanlarda Pasteur'ün araştırmalarına etki eden Joseph Lister da Semmelweis'in yöntemlerini uygulamış ve bu konuda önemli çalışmalar yapmıştır.