Sándor Petőfi, Macar şair (d. 1823)

Macaristanin Ulusal Sairi ve Devrimci Kimligi

Sandor Petofi, 1 Ocak 1823 tarihinde Kiskoros'ta dunyaya gelen, Macar edebiyat tarihinin en onemli isimlerinden biri olan unlu bir sair ve liberal devrimcidir. Asil adi Aleksandr Petrovics olan Petofi, hizmetci bir anne ve kasap bir babanin oglu olarak koyluyken kokenli bir ailede dogdu. Macaristan'in ulusal sairi olarak kabul edilen Petofi, sadece edebi kimligiyle degil, 1848 Macar Devrimi'ndeki aktif ve cesur durusuyla da tarihe adini kazimistir.

Genclik Yillari ve Edebiyata Adim Atis

Ailesinin maddi imkansizliklari nedeniyle 1839'da egitimini yarida birakip askerlige baslayan ancak saglik sorunlari nedeniyle bu meslegi birakmak zorunda kalan sair, bir sure gezgin tiyatro topluluklarinda sansini denedi. Egitimine geri dondugunde, donemin onemli edebiyatcilarindan Mor Jokai ile tanismasi hayatinda bir donum noktasi oldu. 1842 yilinda A borozo adli siirinin Athenauem dergisinde yayimlanmasiyla edebiyat cevresi tarafindan taninan bir isim haline geldi. 1844 yilinda Mihaly Vorosmarty'nin destegiyle ilk siir kitabi olan Versek'i yayimlatarak ulusal capta un kazandi.

Bagimsizlik Mucadelesi ve Devrimci Ruh

Sandor Petofi, Macar halkinin Avusturya Imparatorlugu'na karsi baslattigi bagimsizlik savasinin en atesli savunucularindan biriydi. 15 Mart 1848 tarihinde, Macar ozgurlugunun ilan edildigi gun yayımlanan ve devrimden esinlenen Nemzeti Dal siiri, direnisin sembolu haline geldi. Devrimci faaliyetlerini desteklemek amaciyla Tizek Tarsasag adli dernegi kuran sair, 1847 yilinda Julia Szendrey ile hayatini birlestirdi.

Savas Meydani ve Gizemli Son

Lajos Kossuth ile yasadigi fikir ayriliklari ve savasin gidisatina dair duydugu hayalkirikligi, onu son siiri olan Szornyu ido'yu yazmaya itti. Daha sonra Bern'in ordusuna katilarak binbasi rutbesiyle cepheye giden Petofi, 31 Temmuz 1849 tarihinde Sighișoara sinirlari icerisinde gerceklesen Segesvar Savasi sirasinda yaralanarak hayatini kaybetti. Naasi hicbir zaman bulunamamis, baska kayiplarla birlikte toplu bir mezara defnedildigi dusunulmektedir.

Ebedi Miras ve Ani Yasatma

Sandor Petofi'nin hatirasi, sanat ve kentsel mekanlar araciligiyla gunumuze ulasmistir. Unlu besteci Franz Liszt, onun anisina Dem Andenken Petofis adli eseri bestelemis ve bircok siirini muziklestirmistir. Gunumuzde Macaristan'in pek cok yerinde ve hatta Sofya gibi sehirlerde ismi meydanlara, okullara ve sokaklara verilmistir. Budapeste'deki edebiyat muzesi, Radio Petofi ve 4483 numarali asteroit, bu buyuk sair ve devrimcinin unutulmaz mirasi arasindadir.