Max Stirner ya da gerçek adıyla Johann Kaspar Schmidt, (d. 25 Ekim 1806, Bayreuth – ö. 26 Haziran 1856, Berlin), Alman filozoftur. Özellikle Hegel'in toplumsal yabancılaşma ve öz bilinç kavramlarıyla ilgilenmiştir. Stirner, genellikle nihilizmin, varoluşçuluğun, psikanalitik teorinin, postmodernizmin ve bireyci anarşizmin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Birçok bireyci filozofu düşünceleriyle etkilemiştir.
Yaşamı
Max Stirner, Johann Kaspar Schmidt adıyla, 25 Ekim 1806'da Bayreuth, Bavyera'da dünyaya gelmiştir. Yaşamı hakkındaki kaynakların çoğu, Stirner'in biyografisini (Max Stirner – sein Leben und sein Werk) kaleme alan John Henry Mackay aracılığıyla bilinmektedir. Lutheryan, Albert Christian Heinrich Schmidt (1769–1807) ve Sophia Elenora Reinlein'ın (1778–1839) tek çocuğuydu. Babası, 19 Nisan 1807'de henüz 37 yaşındayken tüberkuloz sebebiyle yaşamını yitirdi. Annesi, 1809 yılında eczacı olan Heinrich Ballerstedt ile ikinci evliliğini gerçekleştirdi ve Batı Prusya, Kulm'a (şu anda Chełmno, Polonya) taşındılar. Stirner, 20 yaşına geldiğinde Berlin Üniversitesinde filoloji okumaya başladı. Daha sonra düşüncelerinde esin kaynağı olacak Georg Wilhelm Friedrich Hegel'in felsefe tarihi, din felsefesi ve subjektif tin (the subjective spirit) ile ilgili derslerine katıldı ve eğitim gördü. Ardından Ludwig Feuerbach'in de bu zamanda eğitim aldığı, Erlangen Üniversitesine geçiş yaptı.
Ortaokul ve lisedeyken öğretmeni Hegelci Georg Andreas Gabler'in çalışkan öğrencisi olur. Liseyi bitirdikten sonra Berlin’e gider ve Hegel’in yanında okur (1826-1828). 1828’de Berlin’den ayrılıp Erlangen’e gider ve burada en az bir dönem felsefe okuduktan sonra dört yıl kadar Almanya’yı dolaşmak üzere öğrenimine ara verir. 1832’de tekrar Berlin’e döner ve iki yıl geçmeden Schulgesetze (Okul Yasaları) adlı çalışmasıyla öğrenimini bitirir. 1839-1844 yılları arasında özel bir kız okulunda öğretmen olarak çalışır. Öğretmenlik çalışması hem okul idaresini hem de öğrencileri pek memnun eder. 1843’te Marie Daehnhardt ile evlenir. Stirner, 26 Haziran 1856’da Berlin’de ölür.
Eserleri
1842-1844 yıllarında Stirner çeşitli günlük gazetelerde çok sayıda ilginç (edebiyat, sanat, din, eğitim vb. içerikli) makaleler yazar. Özgürler Kulübü’nün aktif elamanı olarak Prusya yönetimini şiddetle eleştirir ve aynı zamanda bu yönetimin yıkılmasını amaçlayan otonom birlikteliklerin kurulmasından yana yazılar da yayımlar. Marx’ın çıkardığı Rheinische Zeitung'da Eğitimimizin Gerçek Olmayan İlkesi ya da Hümanizm ve Realizm (Das unwahre Prinzip unserer Erziehung oder Humanismus und Realismus) adlı eğitim ve hümanizm eleştirisini yayımlar (1842). Sonbahar 1844'te Biricik ve Mülkiyeti (Der Einzige und sein Eigentum) adlı eseri yayımlanır. Feuerbach, B. Bauer, Hess tarafından gelen eleştirilere Stirner, 1845'te Stirner'in Eleştirmenleri (Rezensenten Stirners) adlı yazısıyla karşılık verir.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!