Esma Sultan, III. Ahmed'in kızı (d. 1726)

Esma Sultan'ın Kökleri ve Hayatının Başlangıcı

Osmanlı hanedanının önemli figürlerinden biri olan Esma Sultan, 14 Mart 1726 tarihinde İstanbul'da bulunan Topkapı Sarayı'nda dünyaya geldi. Osmanlı Padişahı III. Ahmed'in kızı olan Esma Sultan'ın annesi Hanife Kadın'dır. Tarih sahnesinde aynı zamanda III. Mustafa ile I. Abdülhamid'in kız kardeşi olarak yerini almıştır.

Hanedan Evlilikleri ve Siyasi İlişkiler

Hayatı boyunca dönemin siyasi ve sosyal dinamikleri içerisinde çeşitli evlilikler gerçekleştirdi. 1743 yılında kuzeni Sultan I. Mahmud'un girişimleriyle Yakub Paşa ile evliliği kararlaştırıldı ve bu mutlu birliktelik Şubat 1743'te Kadırga Sarayı'nda resmiyet kazandı. Ancak bu evlilik kısa sürdü ve Yakub Paşa aynı yıl hayatını kaybetti. Dul kalan Esma Sultan, bu vefatın ardından Adana Valisi Yusuf Paşa ile dünyaevine girdi. Yusuf Paşa'nın da vefat etmesinin sonrasında, 24 Haziran 1758 tarihinde Kadırga Sarayı'nda vezir Muhsinzade Mehmed Paşa ile hayatını birleştirdi. Muhsinzade Mehmed Paşa, 1765 ile 1768 yılları arasında ve 1774 yılındaki ölümüne kadar Sadrazam olarak devlete hizmet etti.

Batı Merakı ve Saray Hayatındaki Arayışlar

Esma Sultan'ın kişisel yaşamı ve ilgi alanları dönemin kalıplarının dışına taşan detaylar barındırmaktadır. Kaynaklara göre Batı kültürüne karşı derin bir merak duyuyordu. Bu ilgi çerçevesinde, uzun yıllar Türk hükûmetine askeri danışmanlık yapan Macar asilzade Baron de Tott'un karısını ve kayınvalidesini sarayında ağırladı. Onlarla gerçekleştirdiği sohbetlerde Avrupalı kadınların sahip olduğu özgürlüğü masaya yatırdı. Genç yaşta kendisiyle evlendirilen ve kendisine bir çocuk gibi yaklaşan yaşlı eşiyle olan evliliğindeki mutsuzluğunu bu görüşmelerde dile getirdi. Paşanın ölümünün ardından, kalbinin sesini dinleyerek daha çok sevdiği genç bir erkekle evlilik yaptı. Fakat Osmanlı prenseslerinin kocasını uzak valiliklere gönderme geleneği ve uygulaması nedeniyle bu çift ayrı kalmak zorunda kaldı. Osmanlı hanedanında geçen uzun bir ömrün ardından Esma Sultan, 13 Ağustos 1788 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yumdu.