Commodus, Roma İmparatoru (ö. 192)

Roma İmparatorluğu'nun Değişen Yüzü

Marcus Aurelius Commodus Antoninus, 31 Ağustos 161 tarihinde Lanuvium'da dünyaya gelmiştir. 177 yılından 192 yılındaki ölümüne kadar hüküm sürmüş olan bu Roma imparatoru, babası Marcus Aurelius ile birlikte 177'den babasının 180 yılındaki ölümüne kadar görev yapmıştır. Babasının vefatının ardından ise öldürülene kadar tek başına iktidarda kalmıştır. Onun saltanatı, Roma İmparatorluğu tarihinde barış ve refah dönemi olarak bilinen Pax Romana'nın sonu kabul edilmektedir.

Erken Dönem Seferleri ve Gençliği

Commodus, 172 yılında Markoman Savaşları sırasında ve 176 yılında Doğu eyaletlerini gezdiği sırada babası Marcus Aurelius'a eşlik etmiştir. Bu süreçte, 15 Ekim 172'de Carnuntum'da kendisine Germanicus unvanı verilmiştir. 20 Ocak 175'te Pontifler kolejine giren Commodus, Suriye valisi Avidius Cassius'un isyanı döneminde Tuna cephesinde yetişkinliğe adım atmıştır. Babasının doğu seyahatinde ona eşlik eden Commodus, Atina'da Elefsis Gizemleri'ne kabul edilmiş ve 176 yılının sonbaharında Roma'ya dönmüştür. İkiz kardeşi Aurelius Fulvus Antoninus ve diğer kardeşi Marcus Annius Verus'un küçük yaşlarda hayata veda etmesiyle babasının yaşayan tek oğlu olmuştur. Babasının gözetiminde entelektüel ve masraflı askeri eğitimler almıştır.

Tek Başına İktidar ve Diktatörlük

Babasının 180'deki ölümünden sonra tek başına hüküm süren Commodus döneminde, önceki döneme kıyasla daha az askeri çatışma yaşanmıştır. Ancak saraydaki entrikalar ve komplolar, onun giderek diktatörce bir liderlik tarzı benimsemesine neden olmuştur. Bu durum, Kolezyum'da gladyatör olarak sahneye çıkması ve tanrısal bir kişilik kültü yaratmasıyla zirveye ulaşmıştır. Saltanatı boyunca devlet işlerinin yönetimini saray kethüdasına ve Saoterus, Perennis ile Cleander adlı praetorian prefect'lere bırakmıştır.

Hanedanın Sonu ve Suikast

Commodus'un hükümdarlığı, 31 Aralık 192 tarihinde hamamda kendisini suyun altında tutan bir güreşçi tarafından öldürülmesiyle dramatik bir şekilde sona ermiştir. Bu suikast, Nerva-Antonin hanedanının sonunu getirmiş ve yerine çalkantılı Beş İmparator Yılı'nın ilk lideri olan Pertinax geçmiştir.