Andrea Doria (İtalyanca telaffuz: [anˈdrɛːa ˈdɔːrja]; 30 Kasım 1466 – 25 Kasım 1560) ya da Drîa Döia (Liguryaca telaffuz: [ˈdɾiːa ˈdɔːja]), Cenevizli devlet adamı, amiral ve condottieri. Döneminin Avrupa'daki en büyük donanmalarından birine komuta eden Doria, 1528 yılından itibaren Kutsal Roma İmparatoru V. Karl'ın Akdeniz'deki başamirali ve Álvaro de Bazán ile birlikte ana gemi inşaatçısı olarak görev yaptı. Resmî yönetim makamlarını reddederek "Vatanın Babası" (Padre della Patria) unvanını alan Doria, kendi mülkiyetindeki gemilerle yürüttüğü faaliyetlerle kişisel servetini artırdı ve İspanyol ile İtalyan donanmalarının amfibi savaş yöntemlerinin gelişiminde rol oynadı.
Askeri kariyeri boyunca Osmanlı İmparatorluğu donanması ve Berberi korsanları ile Akdeniz'in kontrolü için mücadele etti. Kutsal Roma İmparatorluğu adına İspanya ve İtalya arasındaki deniz hatlarının güvenliğini sağlama görevini üstlenen Doria, 1538 yılında Papa III. Paulus'un girişimiyle kurulan Haçlı Donanması'nın başkomutanlığına getirildi. Aynı yıl gerçekleşen Preveze Deniz Muharebesi'nde Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasına karşı savaştı ve müttefiki Venedik filosuyla yaşanan koordinasyon sorunlarının ardından geri çekildi. İlerleyen yıllarda Turgut Reis ve Sinan Reis komutasındaki Osmanlı kuvvetleriyle mücadeleye devam etti ve 1552'deki Ponza Deniz Muharebesi'nde mağlubiyet aldı.
Ceneviz Cumhuriyeti'nin iç siyasetinde köklü değişikliklere imza atan Doria, 1528'de ittifak değiştirerek Fransa safından Kutsal Roma İmparatorluğu safına geçti ve Fransız güçlerini Cenova'dan çıkardı. Şehrin yönetim yapısını yeniden düzenleyen anayasa reformları gerçekleştirdi. Bu reformlar kapsamında ömür boyu seçilen Doçluk makamının görev süresi iki yıl ile sınırlandırıldı, halk tabakasının (plebler) yönetime seçilme hakkı kaldırıldı ve seçim yetkisi tamamen Büyük ve Küçük Konsey üyelerine devredildi. Doria'nın kurduğu bu anayasal sistem, Ceneviz Cumhuriyeti'nin yıkıldığı 1797 yılına kadar yürürlükte kaldı.
Gençliği
Oneglia'da doğdu. Ailesi Cenova'nın köklü ailelerinden Dorialardan geliyordu. Her ikisi de Doria ailesinden gelen Andrea Coeva ve Maria Caracosa'nın oğluydu. Annesinin ölümünün ardından 19 yaşındaki Andrea Roma'ya gönderildi. Ailenin daha eski bir kolundan gelen akrabası Dominik Doria Papa VIII. Innocentius'un emrindeki papalık muhafız birliğinde yüzbaşıydı. Burada, bütün askeri talimlerdeki üstün başarısı dolayısıyla hızlı bir şekilde yükseldi. VIII. Innocentius'un ölmesi üzerine papa seçilen halefi VI. Alexander Doria ailesinin iddialı olmasından hoşnut değildi. Genç Andrea böylece Dominik'in tavsiyesine uyarak askeri kariyer isteyen asillerin başvurabileceği en iyi okul olarak kabul edilen Dük Urbino'nün sarayına başvurdu. Urbino'nun sarayında biraz zaman geçiren Andrea, prens hiçbir bir zaman savaşmadığından kazanılacak bir zafer de olmadığı için yolunu başka şekilde çizmeye karar verdi. 1503 yılında Korsika'da o dönem Fransız boyunduruğundaki Cenevizliler için savaşırken kazandığı başarılarla önemli bir kaptan olduğunu gösterdi. Ceneviz donanmasıyla Osmanlı donanmasına ve Cezayirli korsanlara karşı çok sayıda çarpışmaya katıldı.
Fransa-Kutsal Roma savaşları
Andrea Doria'nın bağlı bulunduğu Ceneviz Cumhuriyeti bu dönemde önce Fransa Krallığı daha sonra da Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu işgalinde kalır. Fransa Ordusuna katılan Doria general rütbesiyle 1524 yılında Marsilya'nın kurtarılmasında görev alır. Cenova'nın Fransa hakimiyetine geçmesi için çalışsa da Fransız idaresini tasvip etmez. Condottieri sözleşmesinin dolmasıyla birlikte V. Karl'ın hizmetine girer.
Yorumlar (0)
Görüşlerinizi Paylaşın
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!