Romen Diyojen, Bizans imparatoru (d. y. 1030)

Bizans İmparatoru Romen Diyojenin Yükselişi

IV. Romanos Diogenis ya da bilinen adıyla Romen Diyojen, 1030 yılı civarında dünyaya gelmiş ve 1068 ile 1071 yılları arasında hüküm sürmüş önemli bir Bizans İmparatoru figürüdür. Köklü ve yüksek siyasi güce sahip Kapadokyalı Diogenii ailesine mensup olan Romanos, babası Konstantinos Diogenis gibi devletin üst kademelerinde görev almıştır. 1067 yılında, X. Konstantinos Dukasın oğullarını tahttan indirmeye yönelik bir komploya karıştığı gerekçesiyle idama mahkûm edilmiş olsa da, hayatı taht naibi Eudokia ile olan kader birliğiyle tamamen değişmiştir. Eudokianın kendisinden etkilenmesiyle affedilen Romanos, 1 Ocak 1068 tarihinde onunla evlenerek VII. Mihail ile birlikte tahtın ortak imparatoru ilan edilmiştir.

Anadolu ve Selçuklu Sınavı

Tahta geçtiği dönemde İmparatorluğun en büyük sorunu doğu sınırlarında yaşanan Selçuklu akınlarıydı. Romen Diyojen, Anadolu topraklarını korumak amacıyla kararlı bir duruş sergileyerek üç başarılı askeri sefer düzenlemiş, 1068-1069 yılları arasında Selçuklu ordularını Fırat Nehrinin doğusuna püskürtmeyi başarmıştır. 1071 yılında Selçuklu Sultanı Alp Arslanın Mısır seferine çıkışını fırsat bilen İmparator, büyük bir ordu toplayarak yeniden harekete geçmiştir.

Malazgirt Meydan Muharebesi ve Büyük Yıkım

İmparatorun 70 bin kişilik ordusu, Balkanlar ve Anadoludan toplanan paralı askerlerden oluştuğu için komuta kontrolü zayıf ve dağınık bir yapıdaydı. 26 Ağustos 1071 tarihinde gerçekleşen Malazgirt Meydan Muharebesi sırasında, Bizans ordusu içerisinde yer alan Türk asıllı paralı askerlerin saf değiştirmesi sonucunda Bizans güçleri büyük bir bozguna uğramıştır. Merkezde kuşatılan IV. Romanos, bizzat Alp Arslan tarafından esir alınmıştır.

Esaret ve Hazin Son

Alp Arslan, esir düşen İmparatoru büyük bir nezaketle karşılamış, sekiz gün boyunca Selçuklu karargahında misafir etmiştir. Yapılan barış antlaşmasıyla 1.500.000 Bizans altını tazminat ve 360.000 altın yıllık vergi karşılığında serbest bırakılan Romen Diyojen, Konstantinopolise dönmüştür. Ancak başkentteki iktidar mücadelesinde tahttan indirilmiş ve gözlerine mil çekilerek cezalandırılmıştır. Bu ağır ve kötü gerçekleştirilen operasyon sonucunda 4 Ağustos 1072 tarihinde hayatını kaybetmiştir.